André Cresson (1869 – 1950) schreef over veel filosofen, ook over Spinoza

Het begon met een cover [van hier] die mij nieuwsgierig maakte... 

Professeur de philosophie aan vele Parijse Lycées en professeur honoraire de Philosophie  au Lycée Louis-le-Grand schreef een behoorlijke hoeveelheid inleidingen over/op vele filosofen, waaronder ook Spinoza. De Hathitrust Library heeft wel 50 titels gecatalogiseerd [cf.]; Worldcat geeft zelfs vele honderden hits (daaronder wel dubbeltellingen en vertalingen - cf.). Maar, zeer opmerkelijk,  deze veelschrijvende filosoof heeft geen eigen internetpagina, niet op Wikipedia noch elders. Terwijl, zo blijkt bij intensief zoeken naar hem, wel in vele boeken – biografieën, memoires en filosofie-overzichtswerken – op hem wordt teruggeblikt. Komt het misschien juist door die veelschrijverij, dat hij daardoor wellicht niet meer serieus is genomen en geen aandacht waard?
In dit blog, dat dus weer eens de eerste pagina op internet wordt over een filosoof – omdat hij ook over Spinoza schreef – haal ik vanuit allerlei hoeken en gaten verspreide brokjes informatie bijeen.

Z’n volledige naam was Jean Georges André CRESSON. Zijn vader de advocaat Ernest CRESSON (1824-1902) en zijn moeder Alice CHOPPIN (1835-1908) *)

In Cristina Chimisso, Writing the History of the Mind: Philosophy and Science in France, 1900 to 1960s [Ashgate Publishing, Ltd., 2008 – books.google] lezen we over z’n vriendschap met Leon Brunschvicg:

“Scholars who became the most important academics often taught generations of pupils at secondary level. Moreover, some philosophers who published and took part in the philosophical life in the capital spent their whole life teaching in a lycée. A good example among historians of philosophy is Andre Cresson, whose friendship with Leon Brunschvicg began at the lycée Condorcet where they were both pupils. He taught in all the great Parisian lycées, was the author of a remarkable number of introductions to philosophers published by Alcan and Presses Universitaires de France, and of numerous articles in the Revue de métaphysique et de morale; he also regularly attended the meeting of the Societé francaise de philosophie, and was a member of the Societeé des amis de l'histoire des sciences”  [p. 21 en in voetnoot nog het volgende:]
Many of his books on individual philosophers had several editions, and their topics ranged from Aristotle and Marcus Aurelius to Rousseau, Kant, Nietzsche, Bergson and many others. [t]

In het boek van Clifford Browder, André Breton: Arbiter of Surrealism [Librairie Droz, 1967 – books.google] is nog de volgende snipper informatie over Cresson te vinden:

“The years 1906 to 1912 saw Breton attending the College Chaptal in Paris, where in his final year of studies he made his first vital contact with the world of ideas and literature. If his philosophy teacher Andre Cresson, a positivist, showed little respect for Hegel and other German thinkers, his sarcasm only served to spur Breton's interest in the writers scorned. Less negative was the influence of his literature teacher Albert Keim, who took an interest in Breton, received him at his home, and introduced him to the works of Huysmans, Baudelaire, and Mallarme.” [op p. 5] [cf ook hier]

Om een idee te geven, hier enige titels van Andre Cresson; het is een heel kleine greep:

La morale de Kant. Étude critique par André Cresson ... . Ouvrage couronné par l'Académie des sciences morales et politiques. Paris, F. Alcan, 1897 [Cf. aldaar wel 50 publicaties van hem cf.]

Marc-Aurele: Sa vie, son oeuvre avec un exposé de sa philosophie (Paris, 1939),

Le probleme moralet les philosophes (Paris: A. Colin, 1933).

Les systèmes philosophiques, 4ème édition, 1939 [cf.]. Ook in het Nederlands vertaald en uitgegeven door de Wereldbibliotheek, Amsterdam, 2de druk z.j. (1934),

Leibniz, sa vie, son oeuvre avec un exposé de sa philosophie (Presses universitaires de France, 1958) 

Bergson: sa vie, son oeuvre (Paris, 1941),

Le mécanisme de l'esprit (Paris, 1950 -  review)

Descartes: sa vie, son oeuvre avec un exposé de sa philosophie  (1942, 3rd ed., PUF, 1950, 148 p. ["Readable, conscientious if unexiting introduction, by a professional philosophical biographer", aldus Gregor Sebba, Bibliographia Cartesiana: A Critical Guide to the Descartes Literature, 1800-1960. Springer Science & Business Media, 1964 waarin dit boek nr 1659 kreeg – cf. books.google]

En nog veel, veel meer. Tussen al deze werken dus ook:

• André Cresson, Spinoza, sa vie, son oeuvre, avec un expose de sa philosophie. Paris, F. Alcan, 1940, 2e  Paris, P.U.F. 1943, 3e  PUF, 1950, 4e PUF 1959 [Suivi d'extraits de Spinoza. 4e édition (Les Philosophes), 1960 - bij Amazon]

Van beide de cover: rechts de eerste druk bij Alcan, onder de tweede druk bij PUF 

 

 

 

 

  

         

Wel interessant vind ik tegen te komen dat eerste boek van Gilles Deleuze het volgende was dat hij samen met André Cresson schreef:

• André Cresson et Gilles Deleuze, David Hume: Sa vie, son oeuvre, avec un exposé de sa philosophie. Paris: Presses universitaires de France, 1952 [cf. books.google waar Knox Peden een hoofdstuk schreef over Gilles Deleuze: from Hume to Spinoza (An attempt to make good on a Popkin request). [Zie over dit boek ook deze books.google]

________________

*) Zijn levensdata heb ik aldus vastgesteld: in deze catalogus, waarin zijn boeken over Leibniz, Nietzsche en Schopenhauer waren gecatalogiseerd, werd zijn geboortedatum genoemd en hierdoor kon ik er vanuit gaan dat hij de in dit genealogisch overzicht de Jean Georges André CRESSON (1869 – 1950)moest zijn, wiens vader de advocaat Ernest CRESSON (1824-1902) was en moeder Alice CHOPPIN (1835-1908). Vervolgens bleek dat zijn data in diverse boeken vermeld werden.

Claude Lévi-Strauss in zijn memoires Tristes Tropiques (oorspr. 1955, hier Penguin UK, 2011): "As an adolescent, I was still so uncertain about what I wanted to do that the first person to give an opinion, André Cresson, one of my early philosophy teachers, suggested that law studies would be most suited to my temperament; I remember him with gratitude because of the half-truth concealed in his mistake."

Tot slot nog een aanvullende informatie met een inkijkje op zijn filosofie lezen we in

Fernando Vidal, Piaget Before Piaget [Harvard University Press, 1994, p. 238] geeft een uitvoerige voetnoot met informatie over André Cresson, die ook nog een bevestiging van zijn levensdata geeft:

 

Reacties

En jawel, zie maar hoe het werkt, vandaag geeft Google dit blog als tweede link voor wie de naam André Cresson ingeeft. Dat gebeurt steeds als je pagina de meeste informatie geeft (al is het dan overwegend in het Nederlands)