Bestaat er een alleenrecht op de term neurosofie? Of een taboe?

Op zaterdag 10 juli 2010 had Bert Keizer in Trouw een schitterende column, getiteld Belachelijk om een golflijntje op te vatten als ’besluit’. Hij schreef daarin ondermeer over: wat neurosofen kunnen aanrichten… en gaf als zijn omschrijving van neurosofen: “Neurosofen zijn hersenonderzoekers die hun resultaten een filosofisch bedoelde duw geven waardoor ze menen vanuit hun laboratorium in één klap midden in de geestesgeschiedenis van de mens te belanden.” Dit is meteen helder. Over het onderwerp dat hij daar aanroert had ik ook al eerder geblogd. Enfin, ik maakte daar dezelfde dag graag een blog over: Breinen besluiten niet. En al bestaat de vrije wil niet - wij nemen wel besluiten

Ook in Medisch Contact had Bert Keizer dit jaar een column met de titel Neurosofie, maar daar kun je alleen via inloggen als abonnee bijkomen.

Waarom ik dit opschrijf? Vandaag ontving ik in de bij dit weblog horende mailbox het volgende bericht:

Beste mensen,

Uw website vermeldt het trademark "Neurosofie". "Neurosofie" is een geregistreerd handelsmerk van TIOUW.com BV. U heeft geen toestemming om dit handelsmerk op uw website te plaatsen. Wilt u zo spoedig mogelijk dit handelsmerk van uw website verwijderen en mij zodra u dit gedaan heeft hiervan op de hoogte stellen?

met vriendelijke groet,
Joost van der Leij 

TIOUW.com BV

Wat zullen we nou hebben?

Ik gebruik de term neurosofie helemaal niet als handelsmerk om er ook maar iets mee te verkopen. Joost van der Leij mag dan voor een of ander van zijn ‘positieve psychologie’-producten een merknaam hebben laten registreren, dat wil helemaal niet zeggen dat hij zomaar het alleenrecht op een stukje bestaande taal kan claimen.

Pas op 26 juli 2010 verschijnt voor het eerst het (naar hij waarschijnlijk meent door hem bedachte) begrip neurosofie op zijn website als hij het blog schrijft over zijn nog te verschijnen boek [naar verwachting zal dat vrijdag 10 september 2010 verschijnen]: Word wie je bent. Zelfontwikkeling met Neurosofie

Bert Keizers column en mijn blog dateren van 10 juli 2010. Meent Joost van der Leij het intellectueel eigendom op de term 'neurosofie' te kunnen claimen? En hoe haalt Joost van der Leij het in zijn hoofd om van mij geschiedvervalsing te eisen en mij achteraf te laten ontkennen dat ik de term 'neurosofen' uit Keizers column heb geciteerd?

De term was in Nederland toevallig al een dag eerder gebruikt. Op 9 juli 2010 n.l. blijkt ene Wiljan die een Volkskrantblog heeft, een blog te schrijven waarin hij onder andere ook citeerde uit de recensie die ik had over Victor Lammes boek De vrije wil bestaat niet. Titel van zijn blog: 'vrije wil bestaat welles / nietes' , blog 2: neurologie en neurosofie. Wiljan is sterk antroposofisch georiënteerd . Uit de tekst blijkt dat hij meent de term neurosofie zelf gemunt te hebben. Dat is mogelijk, méér mensen kunnen een dergelijke voor de hand liggende term samenstellen. Véél kom je hem inderdaad nog niet tegen.

En wat dan nog? Wat maken deze data uit? De term bestond al veel langer.

Al in 2001 had ene Klaus Michael - waarschijnlijk in eigen beheer - een boekje uitgegeven en van een eigen website voorzien. Klaus Michael: Einführung in die Neurosophie. Systematisch von der Selbsterkenntnis zur Lebensentfaltung in Ebenbürtigkeit. BoD – Books on Demand, 2001 [ook in te zien bij books.google] Waarschijnlijk was het diezelfde Klaus Michael die de volgende reactie plaatste op een gezondheidssite over: Hypnose

„In unserer rational ausgerichteten Welt stoßen Hinweise auf die Kraft des menschlichen Geistes meistens auf recht großes Unverständnis, werden mit "Spinnerei" herabgewürdigt.

Als ich mich Ende der 70er Jahre bei der Ausarbeitung der Grundlagen der Neurosophie mit der Frage befasste, nach welcher Gesetzmäßigkeit wohl der sogen. "Innere Doktor" arbeitet, beschäftigte ich mich u. a. auch mit Heilhypnose und ihrer aktiven Variante, dem Autogenen Training. Hypnose ist der direkte Zugriff des Bewusstseins in das Unterbewusstsein. Mit der Hypnose sind alle Drüsenfunktionen zu beeinflussen.

Um nun keinen Fachvortrag niederzuschreiben, nur ein recht dramatisches Beispiel: Ich hatte vor langer Zeit mal Nierensteine. Ihr Abgang erzeugt höllische Schmerzen. Mit der Hilfe von Spritzen wurde es erträglich. Einige Jahre später kam die Wiederholung. Ich legte mir eine Wärmflasche auf den Körper (Wärme entspannt) und beeinflusste meinen Körper mit der "Formel": Schmerz ist gleichgültig - Schmerz tritt in den Hintergrund. Ergebnis: Ich brauchte nicht einmal Schmerztabletten und habe in jener Nacht sogar geschlafen! - Frauen vergleichen die Schmerzen mit Geburtswehen.

Wirkungsweise: Schmerz wird durch ein Hormon erzeugt. Aber alle Drüsenfunktionen sind durch (Selbst-)Hypnose beeinflussbar! (s.o.) Interessant sind auch sog. Regressionen, also gedankliche Reisen in die Vergangenheit. Aber diese sollten grundsätzlich, ohne jede Ausnahme, nur unter der Leitung entsprechend spezialisierter und erfahrener Psycho-/logen/therapeuten vorgenommen werden, weil hier leicht latente psychische Krankheiten ausbrechen können, wenn man zu den (relativ wenigen) Menschen mit entsprechender Veranlagung zählt. Selber kann man aber diese Veranlagung nicht erkennen!

Im Autogenen Training, in der Heilhypnose, kommt es entscheidend auf wohl durchdachte Formeln an; "irgendwelche" Sätze können Schaden anrichten, sogar das Gegenteil des Gewollten hervorbringen (z. B. wenn Negationen/Verneinungen benutzt werden).

Wer sich für dieses Gebiet interessiert, kann mich gerne für weiter Informationen kontaktieren.

Klaus [hier]

Maar de term is echt al vaker gebruikt. Een heel stuk serieuzer wordt het met Uwe LAUCKEN, Professor für Sozialpsychologie an der Universität Oldenburg. Deze echte professor schreef in Forum: Qualitative Social Research, [Volume 6, No. 1, Art. 8 – Januar 2005]: "Gibt es Willensfreiheit?" Möglichkeiten der psychologischen Vergegenständlichung von "Willens-, Entscheidungs- und Handlungsfreiheit"

Daarin een paragraaf over: Neurosophische Gegenaufklärung: Sich selbst auf den Leim gehen! [Neurosofische contra-verlichting: jezelf in de val lokken!] [Hier]

In een recensie door Tom Levold uit Köln van Humberto Maturana & Bernhard Pörksen: Vom Sein zum Tun. Die Ursprünge der Biologie der Erkenntnis, is te lezen:

Das vorliegende Buch ist 2002 zuerst erschienen. Nachdem die Idee der beiden Autoren, die „Neurosophie“ Maturanas, d.h. seine „besondere Mischung aus strengem und wildem Denken an der Grenze von Naturwissenschaft und Philosophie, in dialogischer Form“ zu präsentieren, schon im Jahre 2000 bei einem ersten Besuch Pörksens in Santiago de Chile verabredet worden war, reiste dieser 2001 erneut nach Santiago, wo er Maturana eine Woche lang an unterschiedlichen Orten traf und die Gespräche führte, die diesem Buch zugrunde liegen. [Hier]

Kortom, neurosofie wordt al geruime tijd af en toe gebruikt en hangt gewoon in onze taal.

 

Wie is helemaal die Joost van der Leij?

Type zijn naam in Google en je krijgt een gigantische hoeveelheid hits. Maar een fatsoenlijk CV, waaruit je kunt opmaken of hij een behoorlijke opleiding heeft gevolgd, vind je niet.

Hij zegt alles van neurolinguistisch programmeren (NLP) en het enneagram te weten. NLP? U weet wel, waar die verschrikkelijke man van Tjakka bekend mee is geworden. Zie op tiouw.com

Lees hoe hij zijn TIOUW.com-aanpak aanprijst: Marketing & Sales met Joost van der Leij - op een site van MKB. Ook daar heeft hij alle verstand van. Zie maar hoe bij bekendheid voor zijn aanstaande boekje wil genereren door een eenvoudige blogger te proberen te imponeren.

Zie hem op YouTube (als u er niet gauw genoeg van krijgt). Hij heeft er een hele lading video’s heen  geüpload.

Om een idee te geven haal ik er twee van naar binnen - kunt u kennis maken met deze zeer van zichzelf vergulde blaaskaak.

[1] Uitleg van het Enneagram door Joost van der Leij in een TV interview voor RNN Vandaag. Met name type 9 de Bemiddelaar komt aan bod.

 

[2] Over de Baas, het zwarte schaap van alle Enneagram types, degene die met regelmaat grote problemen veroorzaakt. Hoe je het beste om kan gaan met dit type kan je in dit video fragment van de DVD "Teambuilding: het Enneagram en NLP in een zakelijke omgeving" zien.

Joost van der Leij heeft mij met zijn belachelijke e-mailtje behoorlijk van mijn werk gehouden. Enfin, dat moest dan maar even.

Tot slot één citaat uit zijn aanprijzing van dat komende boekje, waarin hij laat zien hoe hij teruggaat tot op de pre-socratici:

"Op basis van tal van spirituele, mystieke en magische concepten laat hij zien dat er een manier is om je leven in balans te brengen zonder dat je in hoeft te gaan tegen algemeen geldende wetenschappelijke inzichten. Met Neurosofie® heeft Joost van der Leij een methode ontwikkeld om de vier elementen, aarde, water, lucht en vuur met elkaar in evenwicht te brengen. Op die manier krijg je het beste op het gebied van werk en inkomen (aarde), je goed voelen en goed met emoties omgaan (water), goed redeneren en communiceren (lucht) en tenslotte wilskracht ontwikkelen om je grootste ambitie te realiseren (vuur).“

Inderdaad is te vrezen dat zijn redeneren en communiceren uit lucht bestaat.

Reacties

Joost van der Leij heeft mij intussen per e-mail laten weten dat hij "de zaak" zal voorleggen aan zijn advocaat en "bekijken welke juridische stappen we kunnen ondernemen."
Wel, bekijken staat vrij.
Maar ik zet "de zaak" alvast tussen aanhalingstekens, want echt "een zaak" heeft hij niet.

Stan,
Nare man lijkt mij, Herman Tiouw.com: frisbee op het hoofd gekregen?, dreun van bahco gehad?, bril gepoetst met vim?, glazen dof?, glassex maakt schoon, aspirine tegen pijn, luxaflex sluiten, en met barbie naar bed, pamper om de billen, vastplakken met sellotape, geen walkman opzetten, wel met bic op post-it schrijven, geen pritt nodig, geen tipp ex nodig, schrijf1000x: neurosoof claimt soortnaam neurosofie als merknaam, foei! Merknaam kan soortnaam worden, maar niet andersom.

Als je naar de Youtube filmpjes kijkt van Joost van der Leij, zie je inderdaad een Yup die denkt dat hij de wijsheid in pacht heeft. Dit soort badapen worden helaas soms door organisaties ingehuurd om hun personeel mee te kwellen. En dat kost nog een bak geld ook, terwijl het feitelijk niet veel oplevert of zelfs helemaal niets. Je kunt natuurlijk denken dat je het enneagram beheerst, dat je als een nieuwe Gurdjieff even kan uitmaken tot welke persoonlijkheid iemand behoort volgens de boekjes. Maar er zijn al genoeg van dit soort vage New Age-achtige sloebers die ons lastig vallen met kwaakpraatjes. Mijns inziens slechts om de eigen zakken te vullen. Pas op voor dit soort heilgoeroes, ze verkopen stront alsof het goud zou zijn. Een charlatan van de bovenste plank, die Joost...

Hahaha, erg leuke blog, Stan. De invloed van 'spinoza.blogse.nl' moet wel bijkans erg groot zijn, wat dus eigenlijk goed nieuws is.

Vandaag werd mij via de e-mail de vraag voorgelegd:
"Ik vroeg me af hoe het juridisch geschil is afgelopen."
Ik geef ook hier het antwoord door:
Een "jurdisch geschil" is nooit aanhangig gemaakt. Ik heb er na de eerste dreigementen nooit meer iets van vernomen. Wat als een bommetje werd aangestoken is als een nachtkaars uitgegaan.
Het was niet meer dan bluf - een soufflé van Haagse bluf.