Breinen besluiten niet. En al bestaat de vrije wil niet - wij nemen wel besluiten

Bert Keizer had vandaag in Trouw weer een schitterende column, getiteld Belachelijk om een golflijntje op te vatten als ’besluit’

Hij heeft het over wat hij noemt: de neuro-hype. Zijn aanleiding is een column van afgelopen maandag in NRC Handelsblad van Marjoleine de Vos die kennelijk met enige treurnis iets weergaf van wat ze opgestoken had van lectuur uit de neuro-wereld. Het zou me niks verbazen als ze het over het boekje De vrije wil bestaat niet van Victor Lamme had. Bert Keizer citeert uit haar column: ’De vrije wil bestaat niet. Het zelfbewustzijn is een verhalenfabriekje dat achteraf redeneringen verzint bij wat ons onbewuste brein heeft beslist. So much for zelfkennis. Het bestaat inderdaad niet. Maar het is veel erger dan ooit gedacht.’

Schitterend zoals hij vervolgens uitpakte: dat het om een misverstand gaat. En over: wat neurosofie kan aanrichten… “Neurosofen zijn hersenonderzoekers die hun resultaten een filosofisch bedoelde duw geven waardoor ze menen vanuit hun laboratorium in één klap midden in de geestesgeschiedenis van de mens te belanden.”

Hij fileert “twee neurosofische pretenties”. “De eerste is dat ons brein besluiten neemt. De tweede is dat ons brein dat eerder doet dan wij in de gaten hebben, zodat de vrije wil niet bestaat.” En dan bespreekt hij het misgeïnterpreteerde onderzoek van Libet.

Maar vooral geeft hij eloquent en precies, maar zoveel gevatter, de bezwaren die ik in mijn bespreking van Lamme’s boekje had: n.l. dat de neurosofen voor hun interpretaties de mensen en hun cultuur en geschiedenis nodig hebben. Maar dat laten ze niet zien en zo toveren ze stiekem als artistes magiciens mentalistes hun interpretaties uit hun hoge hoed.

Klik op de afbeelding voor de PDF van Keizers column.

Reacties

Beste Stan,
Inderdaad een heldere analyse van Bert Keizer. Ik verbaas me al jaren over de lichtzinnigheid waarmee ook sommige spinozisten achter de neurobiologie aanhollen om Spinoza's gelijk te " bewijzen". Laten we maar heel simpel vaststellen, dat de neurobiologie zich uitsluitend bezig houdt/kan houden met de wetmatigheden binnen de razend complexe structuren en fenomenen van het zenuwstelsel. Met extensio dus.
Wat de wil betreft (vlgs Spinoza een bepaalde vorm van denken, cogitatio), deze onttrekt zich volledig aan het in de neurobiologie te onderzoeken stoffelijke substraat. Zoals een beroemd neurochirurg het uitdrukte: " Ik heb tijdens de uitoefening van mijn vak talloze schedels gelicht, de hersenen blootgelegd en van binnen kunnen bestuderen. Nog nooit ben ik gedachten tegengekomen, waarvan men steeds maar beweert, dat die daar te vinden zijn."
Helder betoog van Bert. En nu maar hopen, dat die idiote neurobiologie hype eens ophoudt. Door intensief hersenen te bestuderen komt men veel te weten over niets anders dan hersenen.

Vrije wil bestaat.

In het allereerste begin bestond niets anders dan uitsluitend gedachten zonder enige ervaring, belichaamd in het perfecte licht. Gedachten met kennis van -alles wat is, was, en zal komen-, met een onstuitbaar verlangen om -alles wat is enz- te doen ervaren. Om -alles wat is enz- te kunnen ervaren heeft dit perfecte licht, zonder iets van volume, kracht of oneindigheid te verliezen, zich in oneindig veel lichtjes (zielen) gedeeld. Dit moment zou je de -1e de big bang- kunnen noemen. Het moment van boven genoemde deling, is het moment dat het plan van -alles wat is enz- als een film (*morfogenetisch-veld) binnen een tijdloze constructie, ligt uitgerold, en waarop alle(!) facetten van het plan gelijktijdig zichtbaar zijn, en dat -dat-, het moment van deling, het moment is waarop u zich als autonome, omnipotente en eeuwigdurende entiteit (hogere zelf) bewust wordt van uw vrije wil. Wij kiezen vanuit deze begin-positie een fragment uit het plan van -alles wat is enz- te vervullen, doch door de constructie (materie/lineaire tijd) waar wij ons in geplaatst hebben, ervaren wij ons vrije wil denken binnen dit hier en nu.

Het komt het er dus op neer dat onze huidige beslissingen vanuit onze lineaire tijdsbeleving, een eeuwigheid geleden lijken te zijn genomen. Doch in werkelijkheid situeert onze vrije wil zich in het tijdloze *nulpunt, waar het verleden en de toekomst op één enkel punt, in het nu, samenkomen en alwaar wij mee verbonden zijn

* Het morfogenetisch-veld, akasha-veld, nulpunt en/of het collectief bewustzijn, waar het altijd -nu- is, zijn benamingen voor een natuurlijk fenomeen en de ultieme informatie-drager, wat er voor zorgt dat alles wat groeit en bloeit ook daadwerkelijk weten hoe te groeien, zodat er geen voetjes uit uw oor groeien, doch alles perfect op de juiste plaats terecht komt. Ook het zogenoemde voorgevoel, instinkt, intuïtie, de-ja-vous, inspiratie, bepaalde -paranormale- gebeurtenissen en herinneringen aan een ander leven, zijn allen producten van onze verbintenis met dit morfogenetisch-veld.