"Christelijke hetze nekt Spinoza"… nou, nou, nou…

Vandaag staat dan het “pro-Spinoza”-stukje van Katja Keuchenius in Trouw. En wat voor stukje! Klik hier voor het stukje over de complottheorie van Ton de Kok.  

Afgelopen donderdag ontving ik via het mailadres van dit blog een e-mailtje van Katja: “Voor dagblad Trouw ben ik bezig aan een artikel over Spinoza in het filosofie centraal examen havo, en zijn ontbreken in het filosofie centraal examen vwo. Ik zag dat u op dit onderwerp commentaar heeft geleverd. Zou ik u daarover vrijdagmorgen een paar vragen mogen stellen?”
Uiteraard mocht dat en vrijdag hebben we elkaar telefonisch gesproken. Ik vond het wel leuk dat zij bij haar ‘research’ ook dit weblog had gebruikt. Het was nodig dat ik haar meer inlichtte, want toen ik het had over het “blauwe en rode boek” over de komende examenstof betreffende de vrije wil, wist ze niet waar ik het over had.

Ik vertelde haar dat Miriam van Reijen de volgende dag tijdens de jaarvergadering over het onderwerp 'Spinoza over de vrije' wil zou spreken. De volgende dag vertelde Miriam me dat Katja haar gebeld had. We hielden beiden ons ‘hart vast’. Het was ons duidelijk dat de journaliste in de dop, die – vermoedden we  – in een stage bezig was, vooral uit was op een conflict, een rel. Ziedaar die merkwaardige kop boven het stukje over een “Christelijke hetze” die “Spinoza nekt” – hoe komt ze erop. Er is geen hetze en Spinoza laat zich niet nekken.  *)

Ik had in mijn recensie van het blauwe examenboek waarin ik erover klaagde dat Spinoza’s ideeën over het niet bestaan van de vrije wil er niet in voorkwamen, geschreven over de tekstkeuze: “Ik vermoed dat sterk de eigen levensbeschouwelijke oriëntering meespeelt, die maakt dat bijvoorbeeld de katholieke Charles Taylor (die niets van Spinoza moet hebben) uitvoerig behandeld wordt. (Zou de R.K. achtergrond van de Universiteiten van Nijmegen en Tilburg eventueel meespelen?) De auteurs wijzen er zelf op dat hun didactische keuzen door persoonlijke voorkeuren en expertise onvolledig en gekleurd zijn.” Dat heeft natuurlijk niets van een hetze.

Zoals Spinoza de VWO-examens niet haalt, ben ik als informant niet in het stukje terecht gekomen. Daar hoef ik niet rouwig om te zijn.

 *) Ter relativering het volgende. Dat ze het wél kan bewijst  Katja Keuchenius aan haar interview op de volgende bladzijde met mediëvist en taalfilosoof Lambertus de Rijk (1924) die morgen de tweejaarlijkse lezing van de Pierre Bayle Stichting houdt. Titel: ‘Iedereen heeft een neiging tot religiositeit, behalve nihilisten.’ Ze stelt goede vragen en heeft zijn boek ‘Geloven en weten’ goed begrepen. Prima stuk. Chapeau! [zie hier]

Hier mijn blogs over Spinoza in de komende examens VWO en HAVO

12-11-2010: Spinoza... toonaangevende visie in 'vrije wil'-debat?

31-01-2010: Spinoza in HAVO-examenonderwerp Emotie 2011 t/m 2013

31-01-2010: Spinoza zit in 'Denkbewegingen', maar zit daar niet echt lekker

20-02-2011: Spinoza's boodschap over de vrije wil komt kennelijk niet goed uit [bespreking van het blauwe boek]

Reacties

Mits David Hume wel voorkomt in het 'blauwe examenboek' over de vrije wil, zou Spinoza goed gemist kunnen worden, omdat hij diens ontkenning van handelingsvrijheid een tikkeltje beter en toegankelijker verrwoordt dan Spinoza zelf. Maar of Hume wel is opgenomen, weet ik niet.

Wel, Wim, dan kun jij tevreden zijn...
De Syllabus centraal examen 2012 [met eindtermen nieuw onderwerp Vrije Wil] van November 2010, noemt deze onderwerpen m.b.t. David Hume:
26. De kandidaten kunnen uitleggen dat in de opvatting van Hume vrijheid en noodzakelijkheid niet strijdig zijn met elkaar en daarbij gebruik maken van Humes opvatting over vrijheid en oorzakelijkheid.
39. De kandidaten kunnen aangeven wat Hume bedoelde met de uitspraak dat “de rede de slaaf is van de passies” en uitleggen wat het belang van dat inzicht is in verband met het idee van de vrije wil als zelfverwerkelijking.

http://www.examenblad.nl/9336000/1/j9vvhinitagymgn_m7mvi0sgg8bampk/vikzkevvuxzb/f=/filosofie_vwo_2012_1010261.pdf

Ter verdediging van Katja: niet zij, maar Ton de Kok spreekt van een christelijke hetze. Een opmerkelijke uitspraak die, vanuit journalistiek oogpunt, terecht als kop van het artikeltje is gekozen.
Ik denk dat het er inderdaad mee te maken heeft dat Spinoza christelijk gevoelig ligt.

En wat een hypocriete reactie van die mijnheer Van de Laar.