Dan liever 10 tot de 500ste macht heelallen...

In de avondlezing tijdens de Spinozaweek in Barchem, waarin het ging over de mogelijke betekenis van Spinoza voor leden van de vrijmetselarij, kwam de inleider - mede n.a.v. de notie 'Opperbouwmeester van het heelal' - ook even te spreken over de pogingen die worden gedaan om de natuurkundige ‘Theorie van alles’ te vinden. Hij verwees naar een discussie tussen de snaartheoretici Leonard Susskind en Robert Dijkgraaf, waarover hij in het Tijdschift Natuurwetenschap & Techniek had gelezen.

Een van de grondleggers van de snaartheorie, Leonard Susskind van Stanford University, zou hebben uitgerekend dat er wel 10500  ’oplossingen’ voor de snaartheorie zouden zijn - meer varianten van de snaartheorie dan er atomen zijn in het heelal!

Er zouden wel zo’n 10500 heelallen met alle mogelijke varianten in aanvangparameters moeten zijn om één heelal als het onze te doen bestaan, waar na zoveel miljarden jaren intelligente levende wezens konden ontstaan.

Bekijk de afbeelding op ware grootteEn dan komt de cruciale passage in het interview waar het om gaat (Robert Dijkgraaf wordt geciteerd):

Waar zijn al deze andere heelallen? We zullen nooit een glimp van ze opvangen, aangezien ze buiten de grens van ons eigen, zichtbare heelal liggen. Toch zijn ze de reden dat wij bestaan: het ontstaan van intelligent leven zonder goddelijk ingrijpen is wel zo fantastisch onwaarschijnlijk, dat je inderdaad iets als 10500 heelallen moet ‘uitproberen’ voordat het één keer lukt.”

De inleider citeerde deze passage uit het hoofd en legde deze uit als had Robert Dijkgraaf hiermee gezegd dat een goddelijk ingrijpen als waarschijnlijk aangenomen moest worden. Ik protesteerde tegen die conclusie en beweerde dat een Spinozist dan eerder in die 10500 heelallen gelooft dan in een intelligent wezen dat ooit aan de knoppen is gaan draaien met het doel (!) om de parameters precies te calibreren om intelligent menselijk leven mogelijk te maken. Zo’n soort God is geen Spinozistische God.

De kwestie bleef mij bezig houden en ik heb bij de inleider navraag gedaan waar het artikel te vinden was. De tekst van het artikel van Natuurwetenschap & Techniek [nummer 3, jaargang 2008] is hier te vinden.

Uit de passage die ik hierboven overnam kan echt niet afgeleid worden dat Dijkgraaf vanwege de fantastische onwaarschijnlijkheid van 10500 heelallen ‘dus’ goddelijk ingrijpen aanneemt. Maar ik geef toe: het staat er wel enigszins cryptisch. Maar voor mij is het wel duidelijk geworden: het lid van de Vereniging Het Spinozahuis en snaartheoreticus, Robert Dijkgraaf, is geen aanhanger van iets als Intelligent Design. Ook hij gelooft dan nog liever in 10 tot de 500ste macht heelallen...

En ach... écht en al te serieus moet al dit natuurkundig getheoretiseer en gereken niet genomen worden.

Reacties

De heer Dijkgraaf / Dijkstra /Dijkgraag moge dan wel geen aanhanger van de "Intelligent Design fantasie" zijn, hij is ook geen volgeling van Spinoza, die, om slechts een item te noemen, de EEUWIGHEID van het universum stelde en een ONTSTAAN van het universum onzinnige, ja ondenkbare gedachte vond. Onlangs schreef deze voorzitter van de KNAW in een column in de NRC een tamelijk onsamenhangend verhaal dat mij van het bovenstaande overtuigde. Ik wil dit (na terugkeer uit mijn vacantie-oord) wel nader toelichten.

Gegroet, Wim. Tijdens je vakantie heb je toch nog gelegenheid even naar dit weblog te kijken.
Ik heb de spelfoutjes in de naam intussen verbeterd.
Ben benieuwd naar wat je later gaat melden.
Geniet intussen een goede vakantie.

Ik zie deze teksten vandaag pas, omdat ik op zoek ben naar Dijkgraaf en zijn lezing onlangs bij dwdd, voor mijn LL van 5VWO. Ik was die inleider en ik heb Dijkgraaf geciteerd op dat "fantastisch onwaarschijnlijk". Maar ik heb geenszins gesuggereerd dat hij daarom aanhanger zou zijn van ID. Maar dat "fantastisch onwaarschijnlijk" bleef toen bij me hangen omdat zijn uitspraak het mysterie van het leven nog eens onderstreept. Ton deKok