Deleuze-citaat over Spinoza's 'philosophy of life'

Ene Matthew heeft op tumblr.com een blog die hij als naam meegaf: ”the groans of creation” [het gekreun van de schepping] [Cf.] *)

Daarop plaatst hij citaten, niet als tekst maar, zoals dat op Thumbler makkelijk gaat, opgenomen in een plaatje. Een week geleden bracht hij twee citaten uit Gilles Deleuze’s “On the Difference Between the Ethics and a Morality" - het tweede hoofdstuk van zijn: Spinoza: Practical Philosophy [1988, oorspr. Frans 1970]

Ik kon die actie wel waarderen en daarom heb ik het tweede plaatje (zie onderaan) weer omgezet in gewone tekst, want op zo’n afbeelding zit toch teveel storende achtergrond (zeker voor oudere ogen).

Ik heb zelfs (daar ik het morsus conscientiate niet vertrouwde) Deleuze’s boekje uit mijn Spinoza-boekenkast gehaald, waar het alweer veel te lang (sinds 2008) verstopt staat. Het citaat staat op p. 26 (en het moest natuurlijk, zoals ik al vermoedde, morsus conscientiae zijn dat we aantreffen in 3/DefAff 17 - teleurstelling vertaalt Krop, maar in eindnoot ook wroegingspijt vertalen Van Suchtelen en Vermeulen; de meest letterlijke vertaling is: de beet of steek van het geweten, kortom gewetenswroeging; Gewissensbiß vertaalt Stern). **)

Enfin, ik houd het boekje weer eens in ’t zicht. Hier dan het citaat:

“There is[, then] a philosophy of "life" in Spinoza: it consists precisely in denouncing all that separates us from life, all these transcendent values that are turned against life, these values that are tied to the conditions and illusions of consciousness. Life is poisoned by the categories of Good and Evil, of blame and merit, of sin and redemption. What poisons life is hatred, including the hatred that is turned back against oneself in the form of guilt. Spinoza traces, step by step, the dreadful concatenation of sad passions; first, sadness itself, then hatred, aversion, mockery, fear, despair, morsus conscientiae, pity, indignation, envy, humility, repentance, self-abasement, shame, regret, anger, vengeance, cruelty... His analysis goes so far that even in hatred and security he is able to find that grain of sadness that suffices to make these the feelings of slaves. […] Spinoza is not among those who think that a sad passion has something good about it. Before Nietzsche, he denounces all the falsifications of life, all the values in the name of which we disparage life. We do not live, we only lead a semblance of life; we can only think of how to keep from dying, and our whole life is a death worship.” [Cf.]

[Zo zag het er enige dagen geleden uit, maar de achtergrond is inmiddels donkerder gemaakt. Of Thumblr zoiets automatisch doet of de maker van het blog het verandert, weet ik niet, cf.].

___________

*) Hoe bijbelvast: “For we kow that the whole creation groans and suffers the pains of childbirth together until now," zegt de New American Standard Bible en de King James Bible: "For we know that the whole creation groaneth and travaileth in pain together until now" [Cf.]

**)  Zie wat Nietzsche over Spinoza's Morsus conscientiae schrijft in "The Genealogy of Morals" [wikisource]

Reacties

Misschien aardig als historische achtergrond: vergelijk de (oud)Engelse uitdrukking (en titel) "Ayenbite of Inwyt", die teruggaat op een vertaling van een oorspronkelijk Frans geschrift. Zie verder (o.a.):
http://en.wikipedia.org/wiki/Ayenbite_of_Inwyt
Ik heb dit niet opgezocht nav van het blog. Ik ken de uitdrukking uit het werk van Maurice Nicoll (1884-1953), die een paar lezenswaardige boeken over de woorden van Jezus heeft geschreven, zoals "The Mark" en "The New Man".

maar je kunt dat ook ervaren als een mogelijkheid om het eigen ontstane beeld van Spinoza's filosofie aan dat van een andere Spinoza-student, die ook Knol is, te toetsen.