Discussie in Marianne over "l'absence de Spinoza musulmans"

In de editie van 24 maart 2016 had Michel Onfray in het Franse weekblad Marianne een essay: "Le débat intellectuel est noyé dans la manie binaire." Het is niet online aan te klikken [ cf.], maar uit een reactie van rédactrice Martine Gozlan in de volgende editie die wél online staat, zou hij hebben geschreven: «Tant que l'interdiction philosophique sera signifiée d'inscrire le Coran dans sa configuration humaine et historique, un Spinoza musulman ne saurait être possible ou pensable.»

Dit onderwerp, de afwezigheid van een Spinoza in de moslimwereld, is in het verleden op dit blog vaker aan de orde geweest. Maar zoals Michel Onfray het probleem van die afwezigheid brengt, is wel heel merkwaardig: alsof in het geval van Spinoza de ruimte om de Bijbel wetenschappelijk als menselijke, historisch ontstane tekst te bestuderen, vooraf ging aan het verschijnen van Spinoza! Alsof die ruimte juist niet kon gaan ontstaan dóór het vrijmoedige rationele optreden van Spinoza.

Martine Gozlan legt in haar reactie het accent op vergelijkbare gevechten die al eeuwen geleden binnen de moslimwereld zouden zijn gevoerd. Door haar en door reagerenden worden diverse kandidaten als moslim-Spinoza’s genoemd.