Een andere terugblik op de Spinozadag - over het blijven slijpen van de diamant

De Spinozadag die ik gisteren voor de vijfde keer bijwoonde (ik miste de 6e en 7e), werd om meerdere redenen een bijzondere ervaring voor me. Zoals ik in mijn impressie [cf. blog] al aangaf was het uiteraard leuk te horen dat mijn Spinoza-blog zo breed gewaardeerd wordt. Er werd - toen het door Frank van Kreuningen genoemd werd - spontaan voor geapplaudisseerd. Dat maak je niet vaak mee.

Het is uiteraard heel leuk om mede in Spinoza-geïnteresseerden die je maar af en toe tegenkomt, op zo’n dag te ontmoeten. Leuk vond ik het een stel dat ik van de VHS-zomercursussen kende, tijdens deze Spinozadag te treffen, die zij voor het eerst bijwoonden.

Er kwamen mensen naar me toe die me een hand wilden geven: zo bv. Eliane Beyer die zich voorstelde en me even wilde laten weten dat zij degene was die mij op de linoleumsnede van Spinoza van de Rus Lev Pavlovich Lapin had gewezen [cf. blog]. Dat was drie jaar geleden! Leuk toch.

Saskia Pfaeltzer, kunstenares en illustrator van Spinoza’s achtbaan, liet weten dat ze mijn bespreking van hun boek erg waardeerde [cf.]. Ik had daarin een opmerking gemaakt over een tekening waarop Spinoza met z'n laarzen door de Bijbel stapte, en liet haar weten dat mij was opgevallen dat Henri Krop uit het dagboek van de Deense wetenschapper Ole Borch (Olaus Borrichus) citeerde dat hij op zijn rondreis door Nederland aan het eind van de jaren 1650 had gehoord van een ex-jood die de Bijbel “aan zijn laars lapte!” Daardoor moest ik mijn opmerking over haar tekening waar ik moeite mee had, misschien aanpassen. Nu vermoed ik dat het “aan zijn laars lappen van de Bijbel” een vrije weergave van Krop betreft, maar toch: wellicht wordt precies dít weergegeven in haar tekening.

Iemand sprak mij aan dat hij tot zijn verbazing zag dat ik bij de boekentafel een boek kocht. Hij nam, gezien mijn blog dat hij al lang volgt, aan dat ik al die boeken al wel bezat. Ik schafte mij inderdaad Een veelzijdige verstandhouding. Religie en Verlichting in Nederland 1650-1850, van Ernestine van der Wall, Leo Wessels (Redactie, 2008) aan dat ik al eens uit de bibliotheek had geleend en van plan was aan te schaffen en nu op de tafel van het Spinoza Antiquariaat zag. Alle andere uitgestalde boeken bezat ik inderdaad al. Enfin we hadden een aardig gesprekje. Hij zei aan een universiteit te werken en bood mij zelfs aan me te willen helpen als ik een of ander artikel zocht. Ik was zo stom te zeggen dat ik al contact met iemand had, die mij zulke hulp bood en ging verder over m’n plan om weer een abonnement bij de KB te nemen, dat toegang tot veel tijdschriften geeft.
Achteraf vond ik het stom van mezelf dat ik niet alerter reageerde en niet meteen op zijn vriendelijke aanbod was ingegaan. Achteraf had ik daar spijt van. Dus, bezoeker van dit blog, als u zich hier herkent verzoek ik u alsnog even contact op te nemen via de mail van dit blog (zie rechts onder de links).

Na afloop spraken Klaas E. Meijer en ik elkaar wat bij onder een drankje in de kelder: spraken over zijn vervelende medische situatie en over Jonathan Israël die hij nog ontmoet had in een bijeenkomst n.a.v. zijn The Dutch Republic waarop Klaas hem had gezegd dat er zo weinig over Spinoza in stond. “Wacht maar af,” had hij gezegd, “ik ben ermee bezig.” Dat was dus vóór zijn drie boeken over de Radicale Verlichting en de centrale plaats van Spinoza daarin. We wisselden met elkaar uit wat we goed en wat minder goed vonden aan die boeken.

"Over blijven slijpen aan de eerder vals geslepen diamant"

Maar de aller bijzonderste ervaring was wel deze. Voor aanvang van de lezingen kwam iemand naar me toe die me vertelde dat een bespreking in 2010 van zijn boek, waar ik enthousiast over was, maar waarin ik Spinoza miste en dat ik daarom typeerde als “een vals geslepen diamant” hem wat had gedaan. Hij had het een mooie bespreking en treffende kritiek gevonden en was zich naar aanleiding daarvan bewust geworden dat er wat betreft Spinoza een enorme lacune in zijn kennis zat. Hij is zich daarna intensief met Spinoza gaan bezighouden en volgde vorig jaar op Lesbos de Spinozacursus van Jeroen Bartels en Frans Jespers. Op advies van Bartels gaat hij volgend seizoen zelf een cursus geven over "Spinoza en de vrije wil." Daar kom ik nog op terug.
Ik wist niet wat ik hoorde: dat ik via een blog zo’n invloed kon hebben! Ik was heel blij dat hij, dr. Harry van den Bouwhuijsen naar ik later begreep, mij dit was komen vertellen. In e-mail contact dat erop volgde was hij ermee akkoord dat ik daarover in een blog zou schrijven. Bij dezen dus.

Mocht ik soms nog wel eens twijfelen over mijn bloggen- dit alles te horen op zo´n dag geeft toch een geweldige opkikker aan het besef echt zinvol bezig te zijn met dit blog.

Dank allen voor uw warme reacties.