Geluksonderzoeker Ad Bergsma: "Geluk is als het leven toeneemt, zei Spinoza ooit"

Morgen promoveert Ad Bergsma aan de Erasmus Universiteit op zijn proefschrift Onvolmaakt gelukkig.
“De telefoon van psycholoog Ad Bergsma staat naar eigen zeggen rood gloeiend. “Ik ben vandaag al zeker tien keer gebeld, het is idioot”, zei Bergsma volgens het persbericht van de Erasmus Universiteit.
Geen wonder want een persberichtje had alvast krantenartikeltjes uitgelokt. Internet heeft al vele honderden hits op 'Bergsma +Onvolmaakt gelukkig'.
   
Zie hieronder het stukje dat Adrie Hoogendoorn mij toezond. Bergsma antwoordt op de vraag van de journalist:

Wat voor definitie van 'geluk' hanteert u als onderzoeker?
"Geluk is als het leven toeneemt, zei Spinoza ooit. Ik denk dat dat wel in de richting komt."

Dit klinkt naar het spreekwoord over de klok en de klepel. Onvoorstelbaar. Is iemand jaren bezig geweest met promotieonderzoek en dan komt hij hiermee?

Als je dan z’n proefschrift [PDF] inkijkt blijkt hij zich helemaal niet met Spinoza bezig te hebben gehouden. Niets van Spinoza in de literatuurlijst. Hij heeft iets bij Frijda gelezen en heeft dat niet gesnapt, maar heeft ook geen enkele aanleiding gezien om daarover eens iets meer te lezen.

In het volgende citaat heb ik geel gemarkeerd de enige passage die in het “proefschrift” over Spinoza te vinden is. Maar dat hij dan in dit stukje goede sier wil maken met de naam van Spinoza! Zo kun je in Nederland dus promoveren.

“Volgens Frijda (1988) bestaan emoties uit drie componenten. In de eerste plaats zijn het gevoelens dat het goed of fout gaat. Volgens filosoof Spinoza geeft blijdschap aan dat het leven goed is zoals het nu is en dat de levenskracht toeneemt, terwijl droefheid betekent dat het niet goed gaat en de levenskracht belemmerd wordt. Andere theoretici onderschrijven deze pijn-plezierdimensie (Scherer, 2005). Het tweede aspect van de emotie is de neiging tot handelen. Verliefdheid spoort aan om dicht bij de geliefde te zijn, angst doet vluchten, boosheid roept de wil op de ander kwaad te berokkenen, en verdriet geeft de neiging om zich uit de omgeving terug te trekken. Frijda noemt dit gedrag-oproepende aspect van emoties de actietendens. Geluk geeft aan dat het leven goed is zoals het nu is en dat er niets veranderd hoeft te worden. Het derde aspect van emoties is de waarneming van de actietendens. Men heeft niet alleen een negatief gevoel en de neiging om erop los te slaan, men mérkt ook dat deze geneigdheid optreedt. Evenzo is verliefdheid, behalve vlinders in de buik en de neiging iemand tegen zich aan te houden, ook de waarneming van deze impuls. De zelfwaarneming is een belangrijk bestanddeel van emoties. Verlegenheid zou lang niet zo vervelend zijn als het niet gepaard ging met een te scherp zelfbewustzijn. Een mens hééft niet alleen emoties, maar gaat er ook mee om.” [Ad Bergsma, Onvolmaakt gelukkig, p. 24]

                                               * * *

Adrie Hoogendoorn liet me nog weten:

"Afgelopen zaterdagmorgen hoorde ik hem in de Tros nieuwsshow op de radio. Hij heeft honderden geluks-zelfhulp-boeken doorgewerkt en zei daarin, naast veel recycling van oude en absurde theorieën, vaak iets nieuws aan te treffen, o.a. de uitspraak dat alle dingen 2e hands zijn, behalve die van God."

________________

www.grootstegeluk.nl/