Het grootste raadsel rond het Graat-Spinoza-portret is Graat-specialist Margreet van der Hut

Vandaag is er dan het artikel in NRC-Handelsblad van Arjen Ribbens over het schilderij. Het staat ook in z’n geheel te lezen op internet. De door mij gemaakte video is er tussen geplaatst. Cf. tweet van NRC Wetenschap.

 

Ik had gehoopt dat dr. Margreet van der Hut de gelegenheid te baat had genomen om nu eens te motiveren waarom ze dit schilderij niet in haar oeuvrecatalogus van Barend Graat heeft opgenomen en waarom ze dat tot heden niet heeft willen toelichten. Maar in het artikel lezen we dat ze wel over Graat, maar “niet over het vermeende Spinoza-portret” wil spreken. Raadselachtig. Dit kan toch eigenlijk niet? De grootste Graat-deskundige houdt haar argumenten achter. Wat kan daarvan de opzet zijn?

Het is te hopen dat er een keer bereidheid komt tot medewerking van deskundigen om de vragen rond het portret te beantwoorden. Kunsthistoricus Norbert Middelkoop, conservator schilderijen, tekeningen en prenten bij het Amsterdam Museum, wil met zijn directeur bespreken of Vecht zijn ‘Spinoza’ niet een tijdje in het museum mag ophangen om zo het schilderij een podium te bieden voor een discussie over de toeschrijving. Of misschien kan een brede conferentie worden georganiseerd die optimale duidelijkheid m.b.t. tot schilderij brengt. Spinoza is het waard, toch?

De echte vraag is overigens niet die in de kop van het artikel: “Is-ie het of is-ie het niet?” Over dat het portret Spinoza voorstelt kan geen twijfel bestaan. De hoofdvraag is of het echt in of omstreeks 1666 geschilderd is en de daaropvolgende vraag of dat door Barend Graat is gedaan.
Maar eigenlijk is intussen de belangrijkste vraag geworden:
               Waarom wil Margreet van der Hut niet spreken?

Op de website van NRC-Handelsblad werd een Spinoza-montage samengesteld met de linkerhelft uit het Graat en de rechterhelft uit het Wolfenbütterel portret. Een sprekend beeld.

Reacties

Over ongeveer een half uur begint in het Spinoza Lyceum te Amsterdam de laatste van de vier studiebijeenkomsten over het Theologisch-politiek traktaat. Ik zal daar niet bij zijn, maar ben wel benieuwd: zal daar ook iets over dit NRC-artikel en over het Graat-Spinoza-schilderij worden gezegd?

Stan, Theo van der Werf meldde en toonde het NRC-artikel. Ook kregen we twee interessante Mededelingen mee - die de leden per post toegestuurd krijgen:
Nummer 111: Mogen laerke - Leibniz and Spinoza. Laerke hield de lezing vorig jaar op de najaarsbijeenkomst. Het is de samenvatting van een studie die hij in 2008 in het Frans publiceerde. Ik heb het in de trein naar huis gelezen. Boeiend verslag: Leibniz is niet de slinkse spinozist waarvoor hij wel uitgemaakt wordt, hij kende al delen van de Ethica voordat die gepubliceerd was via Tschirnhaus, die hij in Parijs ontmoette, hij leerde in Parijs ook wiskunde van Huygens en vond daarna de differentiaal- en integraalrekening uit. Vlugge leerling.
Mededeling 98: Dirk Noordman - Spinoza as an economist. het is het verslag van een lezing die Noorman in 1992 (!) voor de Vereniging hield, en gaat - voor zover ik het doorbladerde - over de inrichting van de staat in de TP. Economie - Gr. oikos - als staathuishoudkunde.
Foeke Knoppers hield gisteren een interessante lezing over de TTP vanuit remonstrants perspectief.

Dank, Adrie, mooi dat je dit even laat weten. Vooral naar die Mededeling van Mogen Laerke kijk ik uit sinds ik zijn lezing vorig jaar bijwoonde en probeerde te volgen - wat me soms moeilijk afging, zodat ik meteen al naar de gedrukte versie uitzag.
Goh, nog een lezing uit 1992 in druk... over Spinoza as an economist. Ben benieuwd of Noordman ook inging op het boekje van Wim Klever dat in 1990 was uitgekomen: "Zuivere economische wetenschap. Een ontwerp op basis van spinozistische beginselen (Boom, Meppel/Amsterdam, 1990).

Stan,
1. De lezing van Laerke heb ik vorig jaar ook live proberen te volgen, maar ik ben halverwege afgehaakt. De Mededeling is een feest om te lezen, zodanig dat ik in de trein niet gestoord werd door een bierdrinkende Tukker die naast mij zat te tetteren naar familie twee stoelen verder aan de overzijde van het gangpad.
2. In de mededeling van Noordman wordt Klever in voetnoot 5 genoemd.

Stan,
Nu pas lees ik het NRC-artikel. Vermeldenswaard is dat het artikel meldt dat 'Spinoza-blogger Stan Verdult' al in 2013 door Graat-deskundige Van der Hut geraadpleegd werd over dit schilderij. Waarvan acte!