"Het voordeel van de twijfel" – filosofiereeks op Canvas met of zonder Spinoza?

Van twee kanten bereikte mij vandaag een bericht dat de Belgische tweede zender Canvas morgenavond, dinsdag 9 december om 20:40 uur, met een filosofie-reeks start. Gijs zond mij een scan van een berichtje in de VPRO-gids van deze week, en Nelleke meldde haar “Spinoza vrienden”: Di 9 dec. (morgenavond) op België 2 Canvas 20.40-21.20 lezing van Miriam van Reijen genaamd HET VOORDEEL VAN DE TWIJFEL. Dat laatste lijkt mij een onjuiste conclusie uit dat artikeltje in de VPRO-gids, waarop - zo concludeer ik op mijn beurt - Nelleke een abonnement zal hebben.

Morgen begint inderdaad de “achtdelige filosofische reeks van filosoof Stefaan Van Brabandt en documentairemaker Bram Van Splunteren. Welke inzichten reiken de grote filosofen uit de geschiedenis aan voor actuele en universele, persoonlijke en maatschappelijke vragen en problemen? Hoe kan filosofie onze kijk veranderen op tegenslag, werk, status, voeding, geluk, opvoeding, liefde en sociale rechtvaardigheid?"

Dit jaar komen er vier afleveringen, waarvan ik hieronder de data en beschrijvingen geef. Daarin is nergens sprake van Spinoza of van Miriam van Reijen.

De VPRO-gids meldt dit: “De komende acht weken bekijkt Canvas alledaagse gebeurtenissen [...] door een filosofische bril. Vanavond: tegenslag, gezien door de ogen van Nietzsche, Seneca en Boeddha. Maar welke lessen kunnen we trekken uit de filosofie van Nederlands grootste denker als het leven even tegenzit? Spinozakenner Miriam van Reijen geeft antwoord. Op de vraag: Hoe kijkt Spinoza aan tegen tegenslag? volgt haar antwoord.

Het lijkt mij dus een eigen idee van de redactie van die gids om aan die Belgische reeks de kijk op de kwestie van onze Nederlandse filosoof toe te voegen. Het is dan eerder een klein commentaartje op de Belgische vrienden, dan een aankondiging dat Miriam van Reijen in de Canvas reeks een lezing zou houden of geïnterviewd zou worden. Aardig is de bijgevoegde illustratie van Leonie Bos en Joseph Jessen (waarvan hier een stukje) waarin de ‘filosofische bril’ behalve een nauwlettender kijk tegelijk ook een nauwere kijk zou betekenen. Leuke vondst.

                                              [De Canvas-reeks]

Het voordeel van de twijfel

Filosofische reeks met Stefaan Van Brabandt. Welke inzichten reiken de grote filosofen aan voor actuele en universele vragen en problemen?

Afleveringen van 45 minuten elk.

  dinsdag 9 december 2014 om 20:40 uur -
afl. 1: Worden we beter van tegenslag?

We krijgen in ons leven allemaal te maken met de kwetsbaarheid van het bestaan, de grilligheid van het lot en grote en kleine drama's waar we machteloos tegenover staan. Hoe kan filosofie onze blik op tegenslag veranderen? Welke houding of strategie is aangewezen? Moeten we tegenslag vermijden of net omarmen? Welke waardevolle inzichten bieden filosofen als Epictetus, Seneca, Nietzsche en de Boeddha hieromtrent? Stefaan Van Brabandt zoekt het uit en praat hierover met Alain De Botton, Tom Hannes, Erik Oger en Griet op de Beeck. [Cf. Canvas]

 

  dinsdag 16 december 2014 om 20:40 uur -
afl. 2: werken om te leven of leven om te werken?

Zouden we met zijn allen niet beter wat minder werken? Volgens de Nederlandse historicus Rutger Bregman is minder werken zelfs de oplossing voor (bijna) alles. Hij sluit hiermee aan bij talloze filosofen uit de geschiedenis die allen waardig werk en meer vrije tijd bepleitten. Toch wordt ons door sommige politici en economen verteld dat we niet minder maar integendeel méér, langer en harder moeten werken. Maar waarom eigenlijk? En worden we daar wel beter van? Welke waardevolle inzichten bieden filosofen als Aristoteles, Descartes, Marx, Lafargue, Russell, Fromm en Arendt hieromtrent? Stefaan Van Brabandt zoekt het uit en praat erover met Alain De Botton, Paul Verhaeghe, Johan Braeckman, Rutger Bregman, Jo Libeer, Frank Van Massenhoven en Lieven Van Gils. [Cf. Canvas]

 

  [dinsdag 23 december 2014, 20:40 uur] -
afl. 3 Ik word geliket, dus ik ben?

Wat vertelt de selfie over onze tijd en cultuur? Staat het symbool voor de narcistische, egocentrische, behaagzieke mens, onzeker over zichzelf en bang voor het oordeel van anderen? Hoe verslaafd zijn we geworden aan de likes op Facebook? Hoe verstandig is het om je hele identiteit te laten afhangen van je status? Waarom zijn we zo bezig met hoe we overkomen? En waarom willen we zo nodig 'iemand' zijn en voortdurend erkenning en bevestiging krijgen? En wat zijn de positieve kanten van ijdelheid? Welke waardevolle inzichten bieden filosofen als Diogenes, Schopenhauer en Hegel hieromtrent? Stefaan Van Brabandt zoekt het uit en praat erover met Alain De Botton, Ajahn Jayasaro, Frank Meester, Paul Verhaeghe en Wim Helsen. [Cf. Canvas]

 

  [dinsdag 30 december 2014, 20:40 uur] -
afl. 4: koken met filosofen

Wat is gezonde en ecologisch verantwoorde voeding? Moet er een taks komen op suiker- en vetrijke producten? Hoe is de voedselindustrie georganiseerd en wat zijn hiervan de sociale, ecologische en economische gevolgen voor de mens, de wereld en het milieu? En mogen we eigenlijk dieren eten? Welke waardevolle inzichten bieden filosofen als Epicurus en Peter Singer hieromtrent? Tijdens 3 etentjes denken filosofen na over onze voedselproductie en voedingsgewoonten en de impact daarvan op het milieu en onze gezondheid. Met Tinneke Beeckman en Ignaas Devisch, Steven Vromman en Ralf Bodelier, Dirk De Prins en Clara Cleymans. [Cf. Canvas]

Zou dan Tineke Beeckman, notabene in een aflevering over koken, degene zijn die Spinoza in de reeks inbrengt...??? 


Reacties

Clara Cleymans, Lieven Van Gils, Griet op de Beeck en godbetert : Wim Helsen.... Zijn dat dan ook filosofen? Ik dacht het niet. Nieuwslezers, acteurs, journalisten en humoristen wel.
Het feit dat A.De Botton meedoet laat vermoeden dat het weer zo'n populaire pseudo-filosofische reeks zal zijn. Niets voor Spinoza dus!

Voor de eerste aflevering ga ik wel zitten. Prof.Dr.Erik Oger is dan ook een eminente Nietzsche en Wittgenstein kenner. Heel toffe mens ook. De uren dat ik van hem les kreeg beschouw ik nog altijd als hoogtepunten in mijn studentenleven. Wééral bedankt voor de tip Stan.

Mooi dat je even op Prof.Dr.Erik Oger wijst, Sven. Het doet mij met vreugde terugdenken aan een gedegen werk dat ik van hem las: "De rede en haar monsters." Was niet eenvoudig, maar wel heel leerzaam door zijn voortreffelijke behandeling en toelichting van Kant, Popper en Kuhn e.a. Ik vond jammer dat hij over Spinoza niet schreef.

Bij Wim Helsen had ik ook zo'n gevoel van "godbetert", waarom the hell Helzen? Maar die begon, net als Nietzsche, met Germaanse filologie te studeren, dus wie weet... En ach, als de interviewer goed Socratisch te werk gaat kan uit ieder mens de verborgen filosoof te voorschijn worden gehaald. Het komt dus vooral neer op Stefaan Van Brabandt.