Hoe Wim Klever aan de oude legendes over Spinoza en Johan de Witt een nieuwe toevoegde

Naar aanleiding van het vorige blog, ontving ik (zoals ook in de reacties erop te lezen is) scans van Wim Klever van het artikel dat hij in 1991 publiceerde in Studia Spinozana: “A New Document On De Witt’s Attitude Towards Spinoza.”

Van die (lichte, maar redelijk leesbare) scans heb ik een PDF gemaakt dat ik hier op internet heb geplaatst. Ik heb dat gedaan, hoewel het artikel gebaseerd is op een vergissing en aldus een nieuwe legende aan de oude legendes toevoegde.

Klever behandelt de legendes, maar opvallend is dat het gedegen 1928-artikel van N. Japikse door hem niet genoemd wordt en kennelijk niet gebruikt is. [Cf. voor de vindplaats het vorig blog]

Het alleropvallendste is echter de toeschrijving van een passage in een reisdagboek van Jacob Gronovius: «Als Spinosa gehoort had, dat syn Exc. syn boeck mispresen had, sond hy iemant an syn Exc. om met hem daer van te spreken, doch kreeg tot antwoort, dat syn Exc. sulck een man niet begeerde over syn dorpel te syen» (UB Leiden: LTK 859, f. 26).

De daarin tot tweemaal toe genoemde "syn Exc." wordt door Klever geïnterpreteerd als de raadspensionaris Johan de Witt. Maar uit het werk van Pina Totaro blijkt dat het om Cosimo III (1642-1723) ging die – op bezoek in Den Haag - weigerde "sulck een man" als Spinoza te ontmoeten.

Dat Klever met terugwerkende kracht die eerdere foute toeschrijving, waarop hij een negatieve houding van De Witt tegenover Spinoza meende te kunnen baseren, niet heeft ingezien, terwijl hijzelf degene was die mij twee jaar geleden informatie voor mijn blog over Cosimo III en deze dagboekpassus toezond, is op z’n minst opmerkelijk te noemen.

Enfin, ik heb dit artikel toch opnieuw gepubliceerd, daar het via dit blog ontkracht kan worden en deze nieuwe legende zo uit de wereld kan worden geholpen.  

Reacties

Is het opmerkelijk, Stan, dat iemand, die gisteren 85 jaar oud werd en dus op de rand van de dementie leeft, wel eens wat vergeet? Vanmorgen was het de Colerus -ouroboros-kwestie en nu deze 'syn exc.'- misvatting. Overigens blijf ondanks deze vergissing van mening dat de verhouding De Witt - Spinoza een negatieve is EN WEL MOEST ZIJN op grond van de TTP-inhoud en de in de VPS door Spinoza no.1 fel geschetste anti regenteske achtergrond. Zo legendarisch of illusoir is mijn karakteristiek heus niet.

'sulck een man'': fraaie typering :-) Overigens stuitte ik onlangs in de boedelinventaris van een Haagse buurvrouw van Spinoza op een "portraict van de Raad penss. de wit". Wellicht zijn de heren nooit dichter bij elkaar geweest dan op deze manier...

Wim, alsnog gefeliciteerd met je 85e verjaardag, maar dit betreft geen simpele vergissing die iets te maken heeft met je huidige vergeetachtige toestand die je zelf als tegen dementerend aan typeert, maar een veel te snelle toeschrijving die je bijna 25 jaar geleden deed. Ook toen je jaren geleden met de toeschrijving van Pina Totaro geconfronteerd werd, ging er bij jou kennelijk geen lichtje branden, daar je altijd al erg grote moeite had om een fout of vergissing toe te geven. Ook nu weer maak je je grote fout van destijds klein door eraan vast te houden dat je karakteristiek "heus niet zo legendarisch of illusoir is," terwijl die in dat artikel helemaal werd opgehangen aan dat 'New Document'.
Je mededeling over "op de rand van de dementie" leven, neem ik ook niet serieus, waar je wel de uitnodiging geaccepteerd hebt om in december een keynote lecture te gaan houden in Argentinië over "Spinoza on democratic nationalism" (wie je op twitter volgt zal z'n hart erbij vasthouden).

Wim,
ik ken je niet persoonlijk maar toch een gelukkige verjaardag.
Geboren in 1930, wat was dat een andere wereld!

Pietas erga patriam summa est quae praestari potest.

"Pietas erga patriam summa est quae praestari potest", toegelicht door Wim Klever in een tweet van 17 april 2015:

"De massa's immigranten uit Afrika, die ons nationale welzijn bedreigen, zullen we volgens Spinoza als vijanden moeten haten, weren of doden."

https://twitter.com/wimklever/status/589174308997595137

Pardon: "HARDLINER Spinoza on democratic nationalism".

Ik had de titel van je lecture van je eigen tweet geciteerd, Wim:

https://twitter.com/wimklever/status/665086153650012160