Inutilis scientia Spinozana [50] tien jaar 'IJzeren Lijst' of filosofische Top Tien - Spinoza op 10

Tien jaar geleden, in de dertiende jaargang (2004), behandelde Filosofie Magazine een “IJzeren Lijst” van de tien belangrijkste filosofische werken.

Welk boek zou iedereen moeten lezen? Om de wereld van vandaag te begrijpen? Of ging het meer om de boeken met eeuwigheidswaarde? Filosofie Magazine vroeg aan alle hoogleraren filosofie (alle 150 academische filosofen, schreef Trouw) een top-vijf samen te stellen. FM kreeg 44 reacties. En via een puntentelling, waarbij de eerste plaats werd gewaardeerd met 10 punten, de tweede plaats met 7, de derde met 5, de vierde met 3 en de vijfde met 2, ontstond een ranglijst. De eersten op die lijst en dus beschouwd als belangrijkste tien titels, vormden de IJzeren Lijst: de Top Tien uit de geschiedenis van 25 eeuwen. [Cf. - Cf. ook]

DE IJZEREN LIJST

1. Aristoteles - Ethica Nichomacheia
2. Immanuel Kant — Kritik der reinen Vernunft
3. Plato — Politeia
4. John Rawls — A Theory of Justice
5. René Descartes - Meditaties
6. Karl Popper - The Open Society and its Enemies
7. Plato — Symposion
8. Karl Marx Das Kapital
9. Hannah Arendt —The Human Condition
10. Benedict de Spinoza - Ethica

Inderdaad, zo stond het daar: Benedict de Spinoza - we laten ons flink beïnvloeden door de Angelsaksische landen. Tegenwoordig staat op de website over die “IJzeren Lijst” Benedictus, maar toen stond in het blad echt Benedict. Op die website lezen we voorts: “Benedictus de Spinoza is één van de bekendste Nederlandse filosofen.” Hij was nog niet dé icoon van Nederland - al dan niet paradoxaal.

Uiteraard is over elk voorkeurlijstje te twisten, maar goed, Spinoza stond er op. We mogen best tevreden ermee zijn dát Nederlandse academische filosofen hem kennelijk zo hoog plaatsten.

"Leuk," vond ook FM-hoofdredacteur Daan Roovers, "dat 'onze nationale trots' Spinoza zo hoog eindigt - als enige Nederlander. "Terwijl de Ethica een heel belangrijk, maar ook heel moeilijk boek is. Dat lees je echt niet zomaar op een zaterdag." [In: Trouw]

Vervolgens werden prominente Nederlanders door Anton de Wit geïnterviewd om te vertellen welke invloed deze boeken op hun leven en werken hadden gehad. Leon de Winter, uiteraard wegens zijn Hoffman’s Honger, werd geïnterviewd over de Ethica. Dat kwam terecht in nummer 5, juni 2004 Filosofie Magazine, zo merkte ik bij het opruimen van oude jaargangen.

Bij VBK Media verscheen op basis van deze ranglijst in 2008 Canon van de filosofie. De 100 beste filosofieboeken aller tijden, samengesteld door publicist Daan de Neef. [Cf.]

 

Reacties

Dat is toch minstens een eigenaardige lijst te noemen.
Ik stel mij de vraag hoe oud die professoren waren.

Het weekblad Knack (Belgisch) bracht enkele jaren geleden een reeks uit in hun blad, waarin voormalige Universiteitsprofessoren naar hun mening werd gevraagd.

De score was 2X Spinoza, 2X Heidegger, 1X Wittgenstein en 1X Hegel.
(Ik kan ernaast zitten want ik ben het niet weer gaan opzoeken.)

Spinoza werd genoemd door Prof.E.Vermeersch en Prof.U.Libbrecht.
Vooral die laatste was zeer interessant. De man is niet enkel Spinoza-kenner, hij spreekt en schrijft tevens Chinees en Sanskriet en is gespecialiseerd in het Boeddhisme!

Ach, Sven, we moeten ons aan die lijstjes niet teveel gelegen laten liggen. Het is aardig er kennis van te nemen, maar toch: "Inutilis scientia Spinozana"
En ja, Libbrecht, de man van de "comparatieve filosofie".
Zie eventueel het blog "Spinoza is de grootste" n.a.v. het boek van Joël De Ceulaer, waarin ook Libbrecht geïnterviewd werd.

http://spinoza.blogse.nl/log/spinoza-is-de-grootste.html

Zie "Spinoza en de oosterse filosofie" in "Drakenaders van mijn landschap" van Ulrich Libbrecht: "Ik voel me verplicht te starten met een bekentenis. Ik ben helemaal geen Spinozakenner en toen men mij vroeg deze lezing te houden heb ik geprobeerd onder te duiken..."
Aardig retorisch grapje van deze Ulrich. Lees zelf wat hij verderop schrijft.
..."Deze idee wortelt eigenlijk in het Chinees Taoisme, dat een wordingsfilosofie is en geen blijvend Zijn erkent: de veranderende wereld is de werkelijke wereld. En voor dit tot het uiterst doorgedreven herakleitiaanse wereldbeeld vind ik bij Spinoza geen enkele parallel. So what; lees zelf en durf te denken.