Jacob Roggeveen (1659-1729) ontdekte Paaseiland na conflict om Spinoza

Roelof van Gelder, Naar het aards paradijs. Het rusteloze leven van Jacob Roggeveen, ontdekker van Paaseiland. Balans, 2012

Voer voor Spinozisten...

Deze week verscheen dit boek van historicus Roelof van Gelder die uitvoerig onderzoek deed naar de raadselachtige Zeeuw, Jacob Roggeveen, die in 1721 - hij was toen al in de zestig - met een vloot van drie schepen op zoek ging naar het Onbekende Zuidland, een mythisch reusachtig continent dat zich in de Stille Oceaan zou bevinden. Roggeveen (1659-1729) was geen zeeman, maar een jurist die op zijn oude dag nog aan deze gevaarlijke expeditie begon. Van Gelder gaat in op Roggeveens achtergronden, diens kortstondige bewondering voor Spinoza (hij kwam een tijdje onder de invloed van Spinoza's filosofie), zijn langdurig conflict met de gereformeerde kerk, de verbanning uit zijn geboortestad Middelburg en zijn verblijf in Batavia als Raad van Justitie in dienst van de VOC.

Carolus Tuinman (1659 - 1728) de predikant in Middelburg schreef in 1719 verontrust: het aantal 'Spinosisten groeit leider aan in ons gantsche Vaderland'. Hij zag het Spinozisme als 'zielspest'! Het moet die rusteloze 'zielspest' geweest zijn die tot dit ontdekkingszoeken dreef. [cf dit blog)

Van Gelder schetst een indringend en meeslepend beeld van een ongewoon en grillig leven tegen de achtergrond van de Radicale Verlichting en de toenmalige obsessie van Europese ondernemers, piraten en fantasten met de Stille Oceaan. Naar het aards paradijs is het vierde deel uit de reeks Sleutelfiguren, die tot stand komt op initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Behalve van de hoofdpersoon geeft elk van de publicaties een uniek beeld van zijn of haar tijd. In de reeks zijn inmiddels delen over Jacoba van Beieren, Rutger Jan Schimmelpenninck en Herman Boerhaave verschenen. De komende jaren volgen biografieën van Jacob Cats, Mina Kruseman, Jacob van Lennep en Christoffel Plantijn. De reeks staat onder redactie van mevrouw dr. Els Kloek en mevrouw prof. dr. Catrien G. Santing.


Stenen mensenfiguur of Moai op Paaseiland. Deze draagt de naam Hoa Hakananai'a, wat gestolen of heimelijke vriend betekent. [Spinoza kon dit beeld niet kennen, want het Paaseiland werd pas in 1722 ontdekt door de Hollandse zeevaarder Jacob Roggeveen. Het eiland kreeg z'n naam daar het paaszondag, 5 april 1722, was dat ze er met drie schepen aan land gingen] [van eerder blog]

___________

info van hier en hier en hier