Less spin, more Spinoza

Wie deze leuze in Google intypt (tussen aanhalingstekens) krijgt precies één hit. Dat wordt straks na dit blog uiteraard anders: dan worden het er zeker een keertje twee. Wat we in dat blog waar we dan terecht komen lezen, is precies waar mijn tipgever mij op attendeerde: “There was, […New York Review, dated ahead to June 11], an advertisement by Princeton University Press for a book called On Bullshit by one Henry G. Frankfurt. The only pitch for the book said: “Less spin, more Spinoza.”

bookjacketWim Klever was mijn tipgever die me liet weten dat in de New York Review of Books (van 11 juni) een opvallende en mooi gekleurde advertentie van de Princeton University Press stond voor de in 2005 gepubliceerde titel On Bullshit door Harry G. Frankfurt. Daarin stond in opvallend lettertype gedrukt;

               "Less spin, more Spinoza"

Een heel speelse titel, waarbij spin uiteraard verwijst naar het 'gespin' van de 'spindokters' die vaak maar wat zeggen en het met de waarheid niet zo nauw nemen, waartegenover dan Spinoza staat voor waarheid! En tegelijk is 'spin' - even uiteraard - een lekkere afkorting van Spinoza. Daar weten ze in Amsterdam alles van door het gebruik tijdens de manifestatie My Name is Spinoza van de leuze: Spin City.

                             

BullshitIn het boekje On Bullshit wordt de naam Spinoza niet vermeld, maar Klever beschouwt “het boekje als een voortreffelijke toelichting op wat de leuze zo treffend weergeeft: het onderscheid tussen de eigentijdse proliferatie van wanproducten enerzijds en kwaliteit aan de andere kant. Ook in de Spinoza-literatuur kom je beide helaas tegen. Interessant is dat de naam 'Spinoza' in de leuze een soortnaam is geworden voor wetenschappelijk hoogwaardige output!”

Hij voegde daar later aan toe: “On Bullshit is in wel 20 talen vertaald. In een voordracht in 2009 wordt Spinoza door Harry Frankfurt geciteerd. Wat hij steeds aanklaagt is: "the indifference to how things really are". Met recht vertaalt zijn uitgever (Princeton UP) dit met: we hebben 'meer Spinoza' nodig.”

        The indifference to the truth is the essence of bullshit.

Voor mij alle reden om wat verder te googlen - waarbij ik een bespreking, Allemaal gelul, door Mariska Jansen in FilosofieMagazine tegenkom - en dan blijkt vervolgens Harry G. Frankfurt in de Spinoza-literatuur voor te komen. Bullshit is dus kennelijk niet zomaar een dun flutboekje, maar komt van een filosoof die wat te zeggen heeft, die zich keert tegen het postmoderne relativisme en… zich ook flink met Spinoza heeft bezig gehouden.

On Bullshit was een essay dat Frankfurt schreef in 1987 en dat vervolgens in 1988 werd opgenomen in The Importance of What We Care About.

Als apart boekje verscheen het in 2005 en werd een bestseller, waardoor ook Princeton University Press aanvankelijk verrast geweest moet zijn. Maar meteen werd alle marketing uit de kast gehaald. Dunne boekjes zijn hét cadeauboekje, zeker als het ook nog ergens over gaat. Zulke boekjes worden ook makkelijk doorverkocht naar buitenlanden.

Het jaar daarop verscheen On Truth dat niet veel dikker is. Daarin wordt één filosoof geciteerd:  Spinoza: van wie Frankfurt twee citaten gebruikt:

"Love is nothing but Joy with the accompanying idea of an external cause." [EIII P11s]
"Joy is that passion to a greater perfection."
[EIII P11s] [zie hier en  hier]

Van Harry G. Frankfurt verscheen in 1999: Necessity, volition, and love. Cambridge University Press, 1999 ISBN 0521633958, 9780521633956, 180 pagina's. Het betreft een bundel essays, waarvan de meeste reeds eerder gepubliceerd waren.

Zo ook een artikel waarop Herman De Dijn en later Richard Mason reageerden: Frankfurt, Harry G. uit 1986: Two Motivations for Rationalism: Decartes and Spinoza. In: A. Donagan (Ed.) Human Nature and Natural Knowledge.
[Het is bij books.google.com bijna in z'n geheel in te zien]

Herman De Dijn reageerde in zijn Spinoza: the way to wisdom (1996) op dit artikel.

Ik citeer (erop klikken laat de teksten groter verschijnen):

Richard Mason ging in zijn boek The God of Spinoza: A Philosophical Study (1999) eerst in op een artikel van Frankfurt uit 1965, waarin hij met Spinoza ingaat tegen het twijfelen aan de rede door Descartes

En daarna haalt hij hetzelfde artikel uit 1986 aan:

Nog eenmaal William E. Connolly over dit artikel (in: SPINOZA AND US. In: POLITICAL THEORY, Vol. 29 No. 4, August 2001 583-59): "Frankfurt concludes that Descartes and Spinoza develop divergent strategies to achieve harmony with the world: the strategy of the rebel and of the mystic. “The rebel and the mystic share a desire to overcome the discrepancy between themselves and what is other than themselves, one by changing the world to suit himself and the other by merging himself into the external order” (p. 53)."

 

Tot slot een video, waarin de schrijver, geïnterviewd door Mark Molaro, zijn bedoelingen met de boekjes On Bullshit en On Truth toelicht. Bij ongeveer de 12e minuut komt Spinoza aan bod.

  

Zie verder: Defining Bullshit. A philosophy professor says it's a process, not a product

Reacties

'Less spin, more Spinoza' is inderdaad een heel mooie leuze. Een echt schitterende slogan. Maar vooral omdat ie zo'n dubbele bodem heeft. Want is dit niet het toppunt van spinnen: een boekje dat al zo'n vier jaar succes heeft, met een frisse,pakkende leuze weer als nieuw aan de man brengen! Ja, dit is heel uitgekiende marketing. Het is spinnen...