Nogmaals over de niet bestaande vrije wil

Op 4 april had ik het blog “Victor Lamme, 'brain interpreter' - door hemzelf vertaald als 'kwebbeldoos'”. Het was de eerste bespreking van het boek van Victor Lamme: De Vrije wil bestaat niet. Over wie er echt de baas is in het brein. Bert Bakker, Amsterdam, 2010 [ISBN: 9789035135390 | € 17.95]

Kort daarna maakte ik een vergaand ingekorte versie, waarin ik nog eens de – overwegend positieve – indruk die het boek op mij maakte als lezersrecensie op Bol.com inbracht. Die werd echter tot mijn verbazing niet overgenomen. Was dat misschien daar ik er een link naar bespreking op dit weblog had bijgeplaatst? Toen ik vorige week zag dat er een bespreking van een andere lezer was opgenomen, heb ik nog maar eens wat woorden uit mijn tekstje geschrapt en de link naar de uitgebreidere recensie weggelaten. En zie, nu staat daar de volgende tekst (waarin niets meer naar Spinoza verwijst):

4 van de 5 We staan erbij en kijken ernaar
Datum: 17 mei 2010 | Door: Stanverdult | 60-69 jaar | Maastricht

Het boek leest als een trein. Het is zo goed geschreven, dat ik het niet kon wegleggen (als ik dat in al mijn onvrijheid al zou hebben kunnen willen...). Victor Lamme heeft iets van een Nederlandse Oliver Sacks. Neurologie en neuro-onderzoek vormen een rijke bron aan ervaringen, waaruit Lamme heel vaardig vele interessante verhalen weet op te diepen. Hij doet dat niet zomaar in het wilde weg, maar heeft een fraaie opbouw, waarbij hij als het ware steeds meer stuksgewijs prijsgeeft van de neurologische geheimen. Elk nieuw hoofdstuk begint met een apart verhaal. Aan de hand daarvan geeft hij een inkijkje in een aspect van de anatomie en vooral het functioneren van delen van ons brein. Hij put uit de wereld van misdaad en straf, sport, muziek, marketing, politiek, media en spiritisme en andere werelden. En vooral uit de wereld van de neuro-wetenschap zelf. Ook de duistere en twijfelachtige praktijken en zijwegen ervan schuwt hij niet.
Op een goed doordachte manier bouwt hij z’n betoog op en weet er al het culturele materiaal in te passen. Telkens behandelt hij een stukje van de werking van een bepaald hersengebied, waarbij hij laat zien hoe ons brein allerlei functies uitoefent, waarbij het ons bewustzijn en onze gedachten en wil niet nodig heeft, maar op de laatste voorloopt, waarbij onze zgn. wil meer een suggestie en illusie is. Het bewustzijn loopt achter de feiten aan. Anders gezegd: “we denken wel dat we met onze gedachten ons lichaam aansturen, maar dat is niet meer dan een illusie. Ons lichaam gaat gewoon zijn gang, en wij staan erbij en kijken ernaar.”

PluspuntenToegankelijk, Inspirerend, Verrassend
Minpuntenwel enigszins eenzijdig [op Bol.com]