NRC Weekend over het Vaticaanse Ethica manuscript

Vorige week kondigde ik al aan dat NRC Handelsblad een artikel zou hebben van Karel Berkhout over het Vaticaanse manuscript van de Ethica. Welnu, dat staat vandaag in de krant (zie hierna).

We krijgen enige veronderstellingen over hoe het manuscript in handen van Niels Stensen gekomen zou zijn. En we krijgen een voorproefje van kleine redactionele verschillen tussen handschrift en gedrukte versie die een aantal onheldere passages kunnen verduidelijken.

Voor degenen die dat mogelijk ontgaan is, wijs ik op de reactie die Leen Spruit inbracht op dit blog:

"Ik verzeker jullie (en Pina Totaro kan dit bevestigen) dat ik het manuscript zelf heb ontdekt; vervolgens heb ik Pina Totaro bij de editie ervan betrokken, omdat zij de relatie Stensen-Spinoza al eerder grondig bestudeerd had; dit manuscript was het enige puzzle-stukje wat nog ontbrak; dat Italiaanse sites haar als eerste noemen, hoeft geen verwondering te wekken."

Update 21 juni 2011

Ik had hier het artikel in twee delen onder elkaar geplaatst, zodat als u op de afbeelding klikte, deze goed waren te lezen.

Maar dat was niet toegestaan.
Vandaag ontving ik in de mailbox bij dit weblog het volgende bericht:

"Wij hebben geconstateerd, dat u zonder toestemming vooraf het artikel "Klein boekje, grote verwachtingen" uit het NRC Handelsblad d.d. 11 juni 2011 op uw website heeft geplaatst. Ik wil u erop wijzen, dat hierop auteursrechten rusten. Op onze site http://www.nrc.nl/auteursrecht-databankrecht/ kunt u deze lezen.
Wij vertrouwen erop u voldoende te hebben geînformeerd.
Met vriendelijke groet,
wg...hergebruik

Ik heb tot mijn spijt de tekst heden weer weggehaald. 

Reacties

De komma achter 'prior' ? Bedoeld moet hier zijn: achter 'prior est'. Zo niet, dan is de zinsconstructie een onmogelijke. Maar een gewone, d.w.z. aandachtige, lezer heeft de komma geenszins nodig en zal zeker niet geneigd zijn om 'prior' samen te nemen met 'ordine cognitionis'. 'Tamen' i.p.v. 'tantum' geeft wel opheldering. - Toch hoop ik dat er nog wat relevantere verrassingen komen. Zelf heb ik Pina Totaro gevraagd om eens na te gaan of in de eerste regel van het bewijs van 5/11 niet <imago seu AFFECTIO> staat i.p.v. < imago seu AFFECTUS> (wat we nu te lezen krijgen naar de OP), conform bv. 5/14, waar we dezelfde alternatie lezen: < affectiones seu rerum imagines>. Ik heb deze conjektuur verdedigd in mijn ETHICOM (1996), maar had die nog bij geen andere teksteditor aangetroffen, en vind die ook niet in de meest recente kritische editie van Cristofolini (2010). Wegens haar Pinkstervakantie zal Pina Totaro, schreef zij, mij pas volgende week kunnen antwoorden. Ik ben benieuwd. Volgens mijn tekstbegrip KAN Spinoza NIET 'affectus' hebben geschreven, zonder geheel ontrouw te zijn aan zijn scherpe onderscheid tussen 'affectio' en 'affectus'.

De 'ontfutselingshypothese' spreekt mij ook niet zo aan.Tschirnhaus was Spinoza zeer toegedaan en wist dat hij hem nimmer zou toestaan het Ethica-ms in vijandige handen te laten komen. In zijn MEDICINA MENTIS toont hij zich als diens volgeling. Uit door mij gepubliceerde brieven van Van Gent aan Tschirnhaus blijkt dat hij uitermate boos is over het gedrag van de berooide Schuller, die wist dat Spinoza's mss geld waard waren en die Leibniz een ethica-ms te koop aanbood. Anderzijds stond Stensen in verrbinding met dezelfde Leibniz, die het met Stensen eens was dat Spinoza een groot gevaar voor de christenheid betekende! Dit zou ook een route kunnen zijn geweest. Maar ook dit is puur speculeren.

Vandaag heb ik, na een aanmaning van de NRC, de tekst van het artikel van Karel Berkhout in de NRC over de vondst van het Ethica-manuscript weer verwijderd.