Op komst: Het noodlot van een ketter. Adriaan Koerbagh (1633-1669)

Bart Leeuwenburgh, Het noodlot van een ketter. Adriaan Koerbagh (1633-1669). Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, januari 2013
[Je ziet het boek ook aangekondigd worden als Adriaan Koerbagh (1633-1669), het noodlot van een ketter, maar kennelijk heeft de uitgever intussen titel en ondertitel gewisseld].

                  

Op 27 juli 1668 hoorde Adriaan Koerbagh in de martelkamer van het Amsterdamse stadhuis dat zijn tong moest worden doorboord, zijn rechterduim moest worden afgehakt, zijn boeken moesten worden verbrand, zijn goederen in beslag moesten worden genomen en dat hij voor dertig jaar in het rasphuis moest worden opgesloten.

Op 15 oktober 1669 was er in Amsterdam in de buurt van de Oude Nieuwstraat 6 geen doorkomen meer aan. Het stond zwart van de mensen die reikhalzend een glimp trachtten op te vangen van de uitvaart van diezelfde Adriaan Koerbagh. Nadat de lijkkist door een opeengepakte menigte heen het huis was uitgedragen, daalde er een pikzwarte kip op neer. De boodschap was duidelijk: de kip kwam in opdracht van de duivel de inktzwarte ziel van de overleden ketter opeisen. Adriaan Koerbaghs hoofdzonde was de publicatie van Bloemhof, een blasfemisch woordenboek waarin hij met een scherpe pen vrijmoedig de dogma’s van de publieke gereformeerde kerk bespotte. Tijdens zijn verhoor gaf Koerbagh toe contact te hebben gehad met Spinoza. Wie was deze vooruitstrevende zeventiende-eeuwse arts, jurist en filosoof? Het antwoord vindt u in deze biografie over de radicaalste vrijdenker van de zeventiende eeuw.

Filosoof en historicus Bart Leeuwenburgh (1960) is verbonden aan de faculteit wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij was mederedacteur van het Dictionary of Seventeenth- and Eighteenth-Century Dutch Philosophers (2003). Samen met Michiel Wielema publiceerde hij in 2006 De inslag van een komeet, een bloemlezing uit het werk van de controversiële zeventiende-eeuwse Franse filosoof Pierre Bayle. In 2009 verscheen van de handelseditie van zijn proefschrift, Darwin in domineesland, waarin wordt beschreven hoe negentiende-eeuwse Nederlandse intellectuelen reageerden op de publicatie van Charles Darwins On The Origin of Species (1859).

[Over de komst van dit boek werd ik getipt door Wim Klever]

Reacties

Oh wauw, dankjewel voor het tippen hiervan! Komt op mijn lijstje 'nog te lezen boeken'

Lotte

In 2009 verscheen van de handelseditie van zijn proefschrift, Darwin in domineesland

Het lot van de gebroeders Koerbagh is een van de meest ontroerende uit de ontstaansgeschiedenis van de Radicale Verlichting. Opvallend is de felle reactie van de autoriteiten op de publicaties van Koerbagh, en de draconische straf die er op volgde, terwijl zij laks reageerden op de, weliswaar anonieme, publicaties van Meyer en Spinoza. Ze werden allebei met rust gelaten, en er werd geen moeite gedaan om hun identiteit te bewijzen, terwijl die toch in ruime kring bekend was. Zelfs na Meyer's Nederlandse, eveneens anonieme, NL vertaling van de Philosophia werd weinig actie ondernomen. Wellicht speelt in de zwaarte van de straf mee de reactie van de elites in de Republiek op Adriaen's frontale aanval op hun machtspositie. Ze voelden zich persoonlijk aangesproken, terwijl de theologische opvattingen van Meyer en Spinoza hen weinig raakte.

We zullen zien, Adrie, of Bart Leeuwenburgh met een verklaring komt die in deze richting gaat (als hij al naar een verklaring op zoek was)

Verschijnt februari vlg voorjaarscatalogus Van Tilt

Wordt verwacht voor maart 2013 volgens "verwachte boeken" op website van Vantilt
http://vantilt.nl/detboek.aspx?Boek_ID=367