Over John Cottingham's gemis aan Spinoza...

... zomaar, maar waarom eigenlijk?

Als ik een e-mail van Wim Klever krijg, is dat vaak aanleiding voor me om op het wereldwijde web op nader onderzoek uit te gaan. Het houdt me van de straat... Zo bleek er mij vannacht dit mailbericht bereikt te hebben: "John Cottingham hebben we vroeger, 30 jaar geleden, wel eens uitgenodigd in Rotterdam. En toen heb ik daarna ook nog wel eens brief contact gehad. Hij behandelt ook de opvatting van Spinoza daarover. Ik moet hem nog benaderen met de stelling dat volgens Spinoza het leven doel noch zin heeft. Indirect heb ik dat al gedaan op facebook, waar een 'vriend' dit boek onder mijn aandacht bracht. - Doe met deze avondpreek wat je wil, Stan."

Daarmee ga ik dan de volgende ochtend aan de slag. In volgorde van het vinden, breng ik wat ik vond over John Cottingham, emeritus filosofieprofessor van de University of Reading, in verband gebracht met Spinoza.

 

[1] John Cottingham, On the Meaning of Life. Thinking in Action. Routledge, 2003

"The question 'What is the meaning of life?' is one of the most fascinating, oldest and most difficult questions human beings have ever posed themselves. In an increasingly secularized culture, it remains a question to which we are ineluctably and powerfully drawn.
Drawing skillfully on a wealth of thinkers, writers and scientists from Augustine, Descartes, Freud and Camus, to Spinoza, Pascal, Darwin, and Wittgenstein, On the Meaning of Life breathes new vitality into one of the very biggest questions."
Amazon laat zien dat Spinoza er heel weinig in voorkomt.

The question "What is the meaning of life?" is one of the most fascinating, oldest and most difficult questions human beings have ever posed themselves. Often linked to the religious issue of whether we are part of a larger, divine scheme, even in an increasingly secularized culture it remains a question to which we are ineluctably and powerfully drawn. In this acute and thoughtful book, John Cottingham asks why the question vexes us so much and assesses some of the most influential attempts to explain it. John Cottingham examines the view, widely held within science, especially since Darwin, that the cosmos is devoid of value and meaning. He asks what is involved in the "disenchantment" of the natural world by science, and argues that, properly understood, modern cosmology and evolutionary theory need not foreclose the possibility of ultimate meaning. He reflects on the paradox that the very impermanence and fragility of the human condition may lend support to the quest for a "spiritual" dimension of meaning. Drawing on the history of philosophy, he also ponders the costs of insisting that any path to meaning must be a narrowly rational one, and he argues that our human need for meaning may properly be approached by drawing on shared traditions of practice, such as social ceremonies and rites of passage, whose value cannot be analyzed in purely intellectual terms. [Cf. Philpapers]



[2] Méér over Spinoza is er in dit ruim 25 jaar geleden verschenen boek, waarin hij een van degenen is de Spinoza, samen met Descartes en Leibniz als 'de rationalisten' neerzet:

John Cottingham, The Rationalists. Oxford University Press, 1988

"Focusing on the three great "rationalists," Descartes, Spinoza, and Leibniz, Cottingham here examines how these philosophers tackled such issues as the relation between mind and body, the nature of substance, the place of humanity in nature, and philosophy and science, and compares similarities in their ideas." [Het staat bij Scribd.com te downloaden gereed]



[3] Op 3 mei 2007 ging het in de BBC-radio4-serie "In Our Time" over Spinoza. Daarin had Melvyn Bragg een gesprek over Spinoza met Jonathan Rée, historian and philosopher and Visiting Professor at Roehampton University; Sarah Hutton, Professor of English at the University of Wales, Aberystwyth; John Cottingham, Professor of Philosophy at the University of Reading. [Hier te beluisteren]

[4] John Cottingham hield op 17 febr. 2010 in Westmont's Hieronymus Lounge een Erasmus Lecture over "Happiness, God and the Meaning of Life." Deze lezing werd vijf dagen erna op Youtube geplaatst. Het is een genoegen om naar zijn duidelijk uitgesproken Engels te luisteren, waarin hij nog eens duidelijk zijn benadering van 'smensen streven naar geluk samenvat. Spinoza komt er niet in voor; alleen citeert hij op 17:50 Spinoza's laatste zin in de Ethica die hij terugbrengt tot omnia praeclara sunt difficilia. Vooral naar het einde toe, waar hij het heeft over de behoefte aan spiritualiteit en transcendentie en waarin hij Nietzsche en Camus terzijde schuift, mis je een reflectie op Spinoza. Het is volstrekt duidelijk dat John Cottingham helemaal niets met Spinoza heeft. Dat weten we dan...