Pittige atheïst Susan Jacoby geeft leestips voor vrijdenkers en atheïsten

The Washington Post gaf vandaag ruimte aan 'the spirited atheist' Susan Jacoby om een aantal in de zomer te lezen boeken voor ongelovigen aan te bevelen. Zie hier.

Onder de tien tips zitten twee boeken vanRebecca Newberger Goldstein. Haar laatste boek, 36 Arguments for The Existence of God: A Work of Fiction (2009), en Betraying Spinoza: The Renegade Jew Who Gave Us Modernity (2006)

 

Susan Jacoby is vooral bekend van Freethinkers: A History of American Secularism [Metropolitan Books, 2004].

Christopher Hitchens over dit boek: The great virtue of Susan Jacoby's book is that it succeeds so well in its own original intent: showing that secularism, agnosticism and atheism are as American as cherry pie. Indeed, this is the first and only country to adopt a Constitution that specifically excludes all reference to a higher power. (I say "specifically" because those meeting in Philadelphia did consider, and did decisively reject, any such reference.) Many were the bishops and preachers of the time who warned that God would punish such profanity, but many were the preachers who said the same about the Virginia Statute on Religious Freedom, which did no more than state that no citizen could be obliged to pay for the upkeep of a church in which he did not believe.

Lees hier meer.

http://www.susanjacoby.com/

 

 

Reacties

Stan, Jacoby's recensent Hitchens mag dan beweren dat de Grondwet van de V.S. de eerste is dien niet verwijst naar een hogere macht, chapeau. Maar de Onafhankelijkheidsverklaring verwijst er wel degelijk naar, in de eerste twee regels zelfd tweemaal:
1e regel: '... to assume among the powers of the earth, the separate and equal station to which the Laws of Nature and of Nature's God entitle them, ...'.
2e regel: 'We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness.'
Leo Strauss is van mening - in 'Natural right and history' - dat de opsteller Jefferson, teruggrijpt op het klassieke, christelijke, natuurrecht, dat een verband legt tussen een hogere macht en de stichting van de staat. De grondwet hoeft er dan eigenlijk niet meer naar te verwijzen.

Adrie,
Het is zeer te hopen dat Russell Shorto (schrijver van Nieuw Amsterdam. De oorsprong van de stad der steden; en van De botten van Descartes. De strijd tussen geloof en rede) binnenkort komt met zijn boek over de migratie van de Amsterdamse radicale ideeën naar Amerika en hoe die aan de basis liggen van de Amerikaanse vrijheidsstrijd. En dat Matthew Stewart (schrijver van De ketter en de hoveling. Spinoza en Leibniz en het lot van God in de moderne wereld) die werkt aan het thema Spinoza, Locke en de Amerikaanse constitutie eveneens vlot met zijn boek komt. Er bestaan veel boeken over de founding fathers en de Amerikaanse constitutie, maar nog nauwelijks boeken waarin die link naar Van den Enden en Spinoza wordt gelegd. Wim Klever bracht ooit dit nieuws in een reactie. Die boeken - als er voldoende evidente gegevens boven tafel komen - zouden echt wat nieuws brengen.

Stan, om nog even door te gaan op mijn eerste reactie, zijn er in feite 3 redeneringen mogelijk voor het feit dat de Onafh.verklaring wel, en de Grondwet van de VS niet verwijst naar een hogere macht:
1. Voor de stichting van een staat (i.c. de Onafh.verkl.) heb je blijkbaar een hogere macht nodig, voor de inrichting van de staat (i.c. de Grondwet) niet.
2. De Onafh.verkl. is een retorisch document, en dient om een ieder te overtuigen, inclusief de vele theologisch-politiek denkenden, die de vorst-heerser als ingesteld door God beschouwen. Zelfs voor ongelovigen kan een beroep op hogere machten overtuigend zijn. De Grondwet heeft die retoriek niet nodig.
3. De Onafh.verkl. verwijst al naar een hogere macht, de Grondwet is het logische vervolg daarop, en hoeft er dus zelf niet naar te verwijzen.
Overigens is het opvallend dat de VS weliswaar een zeer christelijk land zijn, maar dat daarvan in de cultuur - Hollywood, soaps, politieke cultuur - betrekkelijk weinig te merken is. De enige die een poging deed was president Reagan, die bijbels naar de ayatolla's van Iran stuurde via de CIA. Weliicht deed hij dat alleen maar om zijn religieuze spierballen te laten zien, namelijk dat zij alleen maar over een machtige God beschikken en niet over een machtig leger, en hij over zowel een machtiger God als over een onoverwinnelijk leger.

Adrie,
Jouw notities hebben mij ertoe gebracht de tekst van de Onafhankelijkheidsverklaring te bekijken. Dan moet ik constateren dat in tegenstelling tot hetgeen jij citeert van Leo Strauss die er het klassieke, christelijke, natuurrecht, in las dat "een verband legt tussen een hogere macht en de stichting van de staat," mij opvalt dat zo'n verband er juist NIET in te lezen is.
Alleen voor de RECHTEN van alle gelijkgeschapenen wordt verwezen naar de Schepper (en zoals het er staat kan ook een Spinozist het beamen). Maar opvallend is dat in de daarop volgende zinnen de instelling van het staatsbestuur juist niet als direct ingesteld door die hogere macht, maar (zeg: hoogstens indirect) door de mensen onderling geschiedt: deriving their just powers from the consent of the governed. Ik citeer de hele zin:

"That to secure these rights, Governments are instituted among Men, deriving their just powers from the consent of the governed, - That whenever any Form of Government becomes destructive of these ends, it is the Right of the People to alter or to abolish it, and to institute new Government, laying its foundation on such principles and organizing its powers in such form, as to them shall seem most likely to effect their Safety and Happiness."

In het verdere stuk komt die hogere macht nergens meer aan de orde. Tot in de laatste zin nog eenmaal naar de bescherming van de Goddelijke Voorzienigheid wordt verwezen, maar meteen daarop weer naar hetgeen ze wederzijds aan onderling gedrag beloven.
"And for the support of this Declaration, with a firm reliance on the protection of Divine Providence, we mutually pledge to each other our Lives, our Fortunes, and our sacred Honor."

Het stuk is ontzettend knap zo geschreven dat mensen van alle denominaties het konden ondertekenen.

Stan,
Ik heb op mijn beurt 'Natural right and history' (1952) van Leo Strauss erop nageslagen.
1. Op blz 1 citeert hij meteen al de beroemde zin 'We hold these truths ...' etc. Daarna zegt hij: 'About a generation ago an American diplomat could still say that "the natural and divine foundation of the rights of man ... is self-evident to all Americans" '. Intussen was - en Strauss citeert dan Ernst Troeltsch - in Duitland het idee van natuurrecht geheel verlaten 'and through abandoning it, he [Troeltsch] continued, German thought has "created the historical sense", and thus was led eventually to unqualified relativism'.
2. En dit is de klacht van Strauss: dat de Amerikanen weliswaar Hitler-Duitsland overwonnen hebben, maar het gedachtengoed van de verliezers - relativisme en nihilisme - overgenomen hebben. Natuurrecht is veranderd in positief recht. Het gevolg: 'Present-day American social science ... is dedicated to the proposition that all men are endowed by the evolutionary process or by an mysterious fate with many kinds of urges and antagonisms, but certainly with no natural right'.
Conclusie: je hebt gelijk, de rechten van de mens komen van een hogere macht, de inrichting van de staat niet, zie punt 1 van mijn vorige reactie.