Theodor Holman ziet de Ethica als een sprookjesboek

 

In zijn Parool-column van vandaag, 20 sept. 2014, "Zogenaamde heilige boeken horen in de bibliotheek, naast Mein Kampf", doet Theodor Holman op z'n theovangoghs een duit in het zakje n.a.v. Wilders voorstel om de Koran uit de Tweede Kamer te verwijderen. In het blog van 18 september verwees ik naar het idee van George Knight om dan maar meteen alle boeken te verwijderen: ook de Bijbel en de TTP.

Holman laat weer eens zien een waar vriend en opvolger van Theo van Gogh te zijn door maar wat te kletsen. Zo schrijft hij:

"De Ethica van Spinoza ligt ook bij die Heilige Boeken, maar Spinoza was geen echte atheïst. Voor atheïsten en antitheïsten zoals ik ligt er niets, want politiek vindt men ons nog steeds gevaarlijk. Waarom? Omdat we inderdaad geen respect hebben voor sprookjesboeken die alleen maar oproepen of hebben opgeroepen tot oorlogen en haat."

Reacties

Beste Stan, first and foremost: meestal lees ik je blogs met belangstelling. Ik ben geen spinozist - geen enkele -ist, godzijdank - maar de onderwerpen die je belicht, het nieuws dat je naar boven brengt en de spirit van een respectabel wijsgeer die in zovele van je stukken merkbaar is, zijn leuk en savourabel. Dus hiervoor hulde, en ik wens je moed en sterkte voort te gaan op de weg die jou eigen is.
Dat neemt niet weg dat ik soms kritiek voel bij het lezen van je teksten. Zoals nu, in je stukje over Theodor Holman. Het is me vaker gebleken: je leest niet altijd nauwkeurig of je interpretatie heeft de neiging iets door te schieten, de kant op van het subjectief selectieve.
Uit de tekst van Theodor Holman blijkt niet onomstotelijk dat hij de Ethica een sprookjesboek vindt. Hij zegt ook niet expliciet of per implicatie dat de Ethica tot oorlog en haat oproept. Of de Bijbel en de Koran dit doen, is nog maar de vraag. Holmans woorden verwijzen m.i. vooral, en vermoedelijk alleen maar, naar de bronboeken van het jodendom en christendom. Dus om de Ethica in "navolging" van Holman een sprookjesboek te noemen, is een interpretatie; het is niet een feit, dat uit de geciteerde tekst is af te leiden.
In een vorig blog noem je een tekst "onnozel" en soortgelijke teksten "heel vaak weinig interessant". Dat mag je vinden. Maar formuleer dan svp zo dat dit jouw particuliere opvatting (liefst met motivering) is en niet als een mening die op feiten berust zonder dit aan te tonen. Als de woorden van een ander voor jou een schot voor de boeg zijn, zo zijn jouw woorden ook niet meer dan een schot voor de boeg; ze suggereren echter meer.
Het is niet geheel integer om je te verschuilen achter de sluier van je blog of - minder sierlijk - achter het oordeel van iemand die enkele eeuwen geleden leefde. Hij is wellicht zeer "levend" voor jou, maar je kunt nimmer met stelligheid jouw oordeel laten uitspreken door iemand die reeds lang is uitgesproken. Ik verwijs nu naar wat je zegt over superbia. Dit is jouw oordeel. Je hoeft niet weg te kruipen achter een door jou gekoesterd inzicht van een ander, of licht het dan toe, zodat het allemaal in het juist licht komt te staan.
Dit vindt Rob.

Rob, je klinkt in deze reactie wel erg bozig. Maar kijk nog eens goed hoe slordig, kort door de bocht en dus bij implicatie Theodor Holman óók de Ethica over één kam scheert met andere "Heilige Boeken" (zijn woorden). Ik kan toch echt wel lezen - en lees behoorlijk nauwkeurig. Je beschuldiging van subjectieve selectie is echt nergens op gebaseerd. "Of de Bijbel en de Koran dit doen [oproepen tot tot oorlog en haat], is nog maar de vraag," schrijf je terecht, maar je kunt toch niet ontkennen dat Holman dat beweert?
Wat je verwijzing naar een ander blog betreft: vindt je het nu echt nodig dat ik bij mijn beoordelingen steeds vermeld dat IK het ben die dat vindt? Dat geldt toch altijd voor alle "particuliere opvattingen" - dat weet iedereen toch sowieso!
Je laatste alinea is wel uiterst zurig. Heeft er misschien mee te maken dat (wegens fouten die te maken hebben met blogse en waar ik niets aan kan veranderen) de naam van Spinoza en niet meer mijn eigen naam onder het blog staat? Dat is jammer, maar schijnt niet meer verholpen te kunnen worden. Ik vang dat vaak op door aan het eind van mijn tekst mijn naam op te nemen, maar vergeet dat vaak.
Je reactie valt me erg van je tegen Rob, vooral omdat je niets inhoudelijks zegt over de column van H. of de tweet van K. en alleen mij de oren meent te moeten wassen. Ik op mijn beurt beschuldig jou dus van selectieve verontwaardiging.
Toch vind ik het prima dát je reageert. Zo gebeurt er weer wat op dit blog...

Goed lezen. Goed lezen betekent soms dat je verschillende mogelijke lezingen onderscheidt. Met een variant op Nijhof: lees maar, er staat wat er niet staat.
Theodoor Holman zegt: de Ethica ligt ook bij die Heilige Boeken. Zegt hij daarmee dat hij de Ethica tot de Heilige Boeken rekent? Zo kun je het lezen, en zo leest Stan het waarschijnlijk en formeel kan dat. Maar het is niet de meest voor de hand liggende lezing. Je kunt ook lezen dat de Ethica zich juist van die boeken onderscheidt. Dat Holman wil zeggen: ook de Ethica, waarvan men dit mocht veronderstellen, vertegenwoordigt ons atheïsten en anti-theïsten niet. M.a.w. dat hij de Ethica juist apart zet.
Ik ben geneigd te veronderstellen dat Holman de Ethica niet tot de Heilige Boeken rekent i.t.t. bijvoorbeeld de Bijbel en de Koran. Ook ben ik geneigd te lezen dat de uitspraak over sprookjesboeken betrekking heeft op die Heilige Boeken en niet op de Ethica.
Kortom, Stan heeft wel goed gelezen, maar misschien heeft hij niet goed genoeg gelezen.

Dankje, Henk, ik wilde vooral erop attenderen dat Theodoor Holman heel slordig en verwarring oproepend geschreven had. Vanuit een meer welwillende lezing kun je alles veronderstellen, zoals jij (en Rob) het doen - en wat ook ik geloof dat zijn bedoeling is. Maar van een columnist mag je een iets scherper en duidelijker formuleren verwachten - en een zich goed oriënteren. En dus niet zomaar verzinnen dat de Ethica daar "ook bij die Heilige Boeken" ligt.
Enfin, het sop is de kool niet waard.

Stan Verdult schrijft hierboven "Holman laat weer eens zien een waar vriend en opvolger van Theo van Gogh te zijn door maar wat te kletsen". Stan Verdult zet Theo van Gogh dus weg als iemand die "maar wat kletste". Dit zotte oordeel omtrent de vermoorde Theo van Gogh zegt veel over de politieke positie van Stan Verdult en niets over die van Theo van Gogh noch over die van Theodor Holman.

Stan,
1. In de column van Th.H. lijkt er sprake te zijn van een misverstand m.b.t. de Ethica. Deze staat niet bij het rijtje 'heilige boeken' bij de voorzitter van de 2e Kamer, althans voor zover ik op de foto kan zien. Wel staat de TTP er, die een frontale aanval op de Heilige Schrift is, en bij implicatie op elke heilige schrift. Jammer alleen dat de TTP er nog maagdelijk bijstaat, blijkbaar nog door niemand geraadpleegd, terwijl bijbel en koran sporen van gebruik vertonen.
2. Th.H. was jarenlang deelnemer aan het journalistenforum, dat wekelijks op zondagavond werd uitgezonden via de radio, nu helaas al jaren opgeheven. Hij was er een helder en genuanceerd denker.
3. Theo van Gogh was niet iemand 'maar wat' kletste, zoals je schrijft, maar een man die meehielp de politiek te ontdoen van het onnodig verhullend moralistisch taalgebruik van mensen als Marcel van Dam, Thom de Graaf, Hans Dijkstal en Job Cohen e.a., kortom een verademing.

Adrie, dank voor je als altijd evenwichtige en informatieve reactie. Daar niet de Ethica maar de TTP daar staat, begon daarmee mijn ergernis. Ik vond het stukje ook Theodor Holman onwaardig - vandaar.
Theodor Holman heeft tegenwoordig wekelijks een journalistieke uitzending vanuit de Openbare Bibliotheek van Amsterdam: OBA Live, hetgeen hij wel vakkundig doet.
Over Theo van Gogh heb ik altijd een heel negatief beeld behouden, maar dat mag er op dit webblog niet toe doen. Alleen voor zijn film Medea kon ik waardering opbrengen.