To take Spinoza seriously is actually to be — or to become — mad... [Alexandre Kojève]

Deze zin van Alexandre Kojève uit An Introduction to the Reading of Hegel (Ithaca, NY: Cornall University Press, 1969) pp. 129] had ik al eerder in een blog over Kojève. Soms heb ik inderdaad wel eens dat gevoel als ik probeer moeilijke teksten van, maar vooral over Spinoza te doorgronden: om gek van te worden, soms.

Toen ik dit zinnetje weer tegenkwam in een stuk dat ik in dit blog wil signaleren, besloot ik daar maar eens de titel van dit blog van te maken. Het gaat om het volgend redelijk omvangrijk stuk:

David Campbell, "Louis Althusser and the End of Classical Russian Marxism: Spinoza, Hegel and the Critique of Dogmatic Marxism". in: Critique: Journal of Socialist Theory, Volume 42, Issue 4, 2014, Special Issue: Marxism and Islam, p. 1 – 48 [cf. het stuk is ook te vinden als PDF]

De aanleiding is Louis Althusser’s poging of aanpak om het Marxisme niet (meer) via Hegel, maar op basis van Spinoza te reconstrueren. Campbell’s opzet is om weer van Spinoza’s ‘dogmatische epistemologie’ die centraal zou staan in Althusser’s hervorming af te komen door op zijn beurt nog eens Hegel’s kritiek op Spinoza naar boven te halen. Dit vooral daar er volgens hem in het denken van Marx geen enkele grond voor was daar het al een voldoende adequate uitdrukking van het dialectisch materialisme was.

Voor degenen  die wellicht minder geïnteresseerd zijn in Louis Althusser (de ervaring is toch dat vooral marxisten of marxistisch geïnteresseerden in hem geïnteresseerd zijn) is het grootste deel van het stuk toch interessant te lezen voor geïnteresseerden in Spinoza, daar David Campbell [cf. website] nog eens op hoofdlijnen op zijn eigen manier Spinoza’s leer schetst, en vervolgens de kritiek erop van Hegel die elk subjectivisme bij Spinoza miste. DaarSpinoza niet schetste hoe hij tot zijn filosofische overtuigingen was gekomen, maar meteen met zijn geometrische presentatie kwam, zou hij alleen te pruimen zijn voor wie Spinoza’s uitgangspunten al delen, maar kan hij anderen – hoe logisch z’n bewijzen verder ook zijn – niet overtuigen. En volgens Campbell geldt: “modern philosophy since Descartes is that we must begin with the human subject. It is on this ground that Hegel shows that Spinoza’s system must be regarded as unfounded.” [p. 42]

________________

Eerdere blogs over Althuser 

van 13 maart 2015: Étienne Balibar over Louis Althusser en diens Spinoza  

van 28 september 2013: Warren Montag over Louis Althusser (1918 - 1990) en Spinoza 

18 mei 2014: Nog een op komst: "Plural Temporality"