Vandaag promoveert Filip Buyse tot doctor in de filosofie

Vanmiddag krijgt de wereld er weer een doctor in het Spinozisme bij. En dat in een bijzondere, weinig bestudeerde tak ervan: de natuurkunde van Spinoza. De Vlaming Filip Buyse verdedigt vanmiddag zijn dissertatie met de titel: La conception des corps chez Spinoza et Galilée.

De promotie zal plaats hebben om 14:00 uur in de Sorbonne in Parijs. De promotor is Chantal Jaquet. De promotiecommissie bestaat uit Fabien Chareix en Chantal Jaquet van de Sorbonne, Wiep van Bunge (EUR) en Lorenzo Vinciguerra (Amiens).

Nadat ik van Filip een uitnodiging had ontvangen en ik hem liet weten dat ik er niet bij zou zijn en vertelde dat ik er op mijn blog vanzelfsprekend aandacht aan zou geven, verzocht hij mij om dat niet te doen. Waarom hij dat vroeg weet ik niet, maar ik heb tot nu toe aan zijn verzoek voldaan. Wilde hij misschien een grote toeloop vanuit bezoekers van dit weblog voorkomen? Ik weet het niet. Maar vandaag moet ik deze gebeurtenis uiteraard op dit blog vermelden. Het is immers een openbare gebeurtenis die mogelijk van belang is voor het Spinozisme. Zeker kan een bericht op dit blog waarin zo mogelijk alles Spinoza betreffende wordt gerapporteerd, niet ontbreken, te meer ook daar op de agenda van de VHS de aankondiging ervan al enige tijd is opgenomen. Daar is verder te lezen: “Filip Buyse is een gewaardeerd lid van de Vereniging Het Spinozahuis, en heeft o.a. bij de studiebijeenkomsten van de Vereniging over Spinoza gesproken.”

Ik ben benieuwd wanneer Filip als spreker bij gelegenheid van een jaarvergadering zal optreden, zodat zijn lezing in de reeks Mededelingen kan worden opgenomen.

Filip is ook een gewaard bezoeker niet alleen, maar ook gebruiker van dit blog. Hij heeft mij meerdere malen informatie gestuurd over symposia die hij (mede) organiseerde en/of toespraken die hij zou houden. Ik herinner in het bijzonder aan het blog van 4 november 2012, “Filip Buyse herdenkt Epameinondas Vampoulis.” En sommige bezoekers die dit weblog al heel lang bezoeken, zullen zich misschien herinneren dat hij mij op 1 januari 2009 als een soort nieuwjaarsboodschap liet aankondigen dat hij een website over Spinoza en wetenschap voorbereidde. Later heb ik hem nog vaker om de voortgang ervan gevraagd, maar het is er jammer genoeg nooit van gekomen.

Maar vandaag wordt het voor hem een glorieuze dag. Eindelijk is het zover en zal hij straks promoveren. Ik zal hem daar nog niet mee feliciteren, wat dat is wellicht de Galileïsche en Spinozistische goden verzoeken.

Hier tenslotte de samenvatting van zijn proefschrift, waarin mij opvalt dat de naam Descartes er niet in voorkomt, maar ik verwacht dat dit in de tekst zelf wel het geval zal zijn:
"ABSTRACT - In Il Saggiatore (1623), Galileo (1564-1642) introduced a novel conception of the body. Spinoza's ontology and epistemology can be viewed as original responses to this. Indeed, the author of the Ethics writes repeatedly that sensible qualities do not belong to the body as such. Moreover, he clearly states that the ideas of affections are inadequate, representing much less the intrinsic properties of external bodies than the affected body itself.

However, Spinoza (1632-1677) gives a very particular interpretation of the Galilean conception. As he makes clear in his Physical Interlude, a body consists in a group of parts united by a mutual relation of motion and rest. Furthermore, this relation is to be conceived as a nature, proportion or physical law of the body.

By means of his new conception, Galileo radically upended the ontological distinction between artificial and natural bodies, which opened the door to the application of models and analogies for the explanation of natural phenomena. At a first glance, Spinoza does not apply the model of the pendulum clock, which was a leading model of the 17th century. However, a closer look reveals the importance of the physics of the pendulum clock (invented by Galileo and perfected by Christian Huygens) for Spinoza’s conception of the body.

In his definition in E1, Spinoza conceives of the body in its relation to the essence of God. In his CM, however, he had introduced the conatus, or the essence of a thing, in terms of the paradigm of the body in motion. As Galileo had shown, motion is essentially a force. Spinoza generalized this notion of force, just as he generalized the idea of the law of nature."