VHS zomerweek over Spinoza en literatuur/kunst

Sinds gisteren staat op de website van Het Spinozahuis het programma van de Spinoza zomerweek die van 25 t/m 29 juli 2011 Woodbrookershuis in Barchem onder leiding van Miriam van Reijen zal worden gehouden.

Het ziet er gevarieerd uit, met veel nieuwe inleiders.

“In deze zomerweek komen een aantal schrijvers en beeldend kunstenaars aan de orde die geïnspireerd zijn door Spinoza’s gedachtegoed. In de 17e eeuw betreft het contacten van Spinoza zelf, die een rol speelden in het theaterleven in Amsterdam. In de 18e eeuw werden zowel in Nederland als in Frankrijk vrijdenkers al dan niet terecht op grond van hun literaire geschriften beschuldigd van spinozisme.
In gedichten van de Tachtigers is Spinoza expliciet aanwezig; J. H. Leopold vertaalde bovendien de Verhandeling over de verbetering van het verstand en Herman Gorter de Ethica.
Wellicht kan de ingang van de literatuur en de beeldende kunst een bijdrage leveren aan zowel het beter begrijpen van Spinoza’s filosofie als van de fascinatie die ervan uit kan gaan op literatoren.”

Zie op de website van Het Spinozahuis het programma en de mogelijkheid van inschrijven. Achter de foto van Barchem zit een link naar het verslag op dit weblog over de zomerweek van 2009. 

Het Nieuw Letterkundig Magazijn. Jaargang 26. Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, Leiden 2008 had dit bericht:

"In De Aanslag van Harry Mulisch leest de vader van Anton Steenwijk, op het moment van de aanslag en in omstandigheden die om daadkracht vragen, Spinoza's Ethica en hij doet niks. Ook vader Goudvis, in De Nietsnut van Frans Kellendonk, is een Spinoza-lezer. Zijn zoon inspecteert na de dood van zijn vader het door hem gelezen exemplaar van de Ethica en hij ziet hoe zijn vader in de kantlijn bij een bewering van Spinoza heeft genoteerd: ‘ook omkeerbaar?’ Volgens de zoon begreep zijn vader niets van de grote filosofen, maar disciplineerden ze zijn gedachten. Zo inspireert de grootste Nederlandse filosoof romanvaders tot diep gepeins, tot discipline en vooral tot lethargie." [DBNL]

                                             * * *

Hier geef - en bewaar - ik het hele programma:

Spinoza en literatuur/kunst

Spinoza zomerweek van 25 t/m 29 juli 2011

Gilles Deleuze heeft er in zijn Spinoza: Philosophie pratique op gewezen dat Spinoza’s filosofie ook een grote aantrekkingskracht uitoefent op niet-filosofen, en nog breder op niet-intellectuelen. Als voorbeeld, tegelijk van een schrijver en van een niet-geletterde, haalt hij een fragment aan uit de roman The Fixer van Bernard Malamud. De ‘fixer’ (klusjesman) zegt daarin dat hij Spinoza’s Ethica niet begreep, maar bij het lezen ervan een gevoel had ‘alsof hij op een bezemsteel door de lucht suisde’, en daarna niet meer dezelfde man was.
In deze zomerweek komen een aantal schrijvers en beeldend kunstenaars aan de orde die geïnspireerd zijn door Spinoza’s gedachtegoed. In de 17e eeuw betreft het contacten van Spinoza zelf, die een rol speelden in het theaterleven in Amsterdam. In de 18e eeuw werden zowel in Nederland als in Frankrijk vrijdenkers al dan niet terecht op grond van hun literaire geschriften beschuldigd van spinozisme.
In gedichten van de Tachtigers is Spinoza expliciet aanwezig; J. H. Leopold vertaalde bovendien de Verhandeling over de verbetering van het verstand en Herman Gorter de Ethica.
Wellicht kan de ingang van de literatuur en de beeldende kunst een bijdrage leveren aan zowel het beter begrijpen van Spinoza’s filosofie als van de fascinatie die ervan uit kan gaan op literatoren.

Organisatie: Vereniging Het Spinozahuis
Plaats: Woodbrookershuis, Woodbrookersweg 1, Barchem (www.woodbrookershuis.nl)
Begeleider: Miriam van Reijen

Programma
Maandag 27 juli
10.30 u: Aankomst.
11.00-12.30 uur  Piet Steenbakkers: Algemene inleiding: "Alsof een vlaag van de toekomst je tegemoet waait" -- Spinoza als schrijver en als inspirator van schrijvers.
15.00-17.30 uur  Tanja Holzhey: Spinoza’s ‘literaire’ contacten, zoals Franciscus van den Enden, Lodewijk Meijer en Johannes Bouwmeester, en zijn invloed op de literatuur(theorie) van Nil Volentibus Arduum.
20.00-21.30 uur  Cornée Jacobs: Spinoza & de beeldende kunst.

Dinsdag 26 juli
9.30-10.45 uur:  Cis van Heertum: 'Een stinkende ruiker': reacties op Adriaan Koerbaghs Bloemhof van allerlei Lieflijkheid.
11.00-12.30 uur:  Cis van Heertum: Een libertijnse auteur over Spinoza: Jean-François Dreux du Radier (1714-1780)
15.00-17.30 uur:  Marloes Wellenberg: Spinoza in het Zuidland? Op zoek naar radicale ideeën in Nederlandse imaginaire reisverhalen.
20.00-21.30 uur:  Mike Keirsbilck: "Sou niet te duchten staen gewetens scharpe dwang?": Theologisch-politieke beschouwingen bij Vondel en Spinoza.

Woendag 27 juli
9.30-12.30 uur:  Martine Berenpas: Sporen van Spinoza in het denken van Diderot en D’Holbach.
Middag vrij.
Avond facultatief, korte versie van de verfilming van Hoffmans’s Honger  van Leon de Winter

Donderdag 28 juli
9.30-10.45 uur:  Henri Krop: Spinoza en de Duitse romantiek. Goethe en Heine.
11.00-12.30 uur:  Henri Krop: Spinoza als kunstenaar. Dichters en Spinoza rond 1900.
15.00-17.30 uur:  Fokke Akkerman: Spinoza en de Tachtigers, met name Leopold als lezer van Spinoza.
20.00-21.30 uur:  Inger Leemans: Spinozisme en/in erotische lectuur in de 17e eeuw.  

Vrijdag 29 juli
9.30-12.30 uur:  David Wertheim: De Duits-joodse dialoog in de Spinozaliteratuur.
    
                                            
Praktische informatie  

Logiesmogelijkheden:
1)    Eenpersoons patiokamer, vol pension, cursus: 675 euro pp.
2)    Tweepersoons patiokamer, vol pension, cursus: 650 euro pp.
3)    Eenvoudige kamer, vol pension, cursus: 575 euro pp.
4)    Arrangement zonder logies/ontbijt: 450 euro pp.
5)    Aangrenzende camping Reusterman, zelf tijdig reserveren. Tel. 0573-441385

Voor diegene voor wie de cursusprijs een probleem is, is korting mogelijk. Hiervoor kunt u een schriftelijk en gemotiveerd verzoek richten aan de secretaris van de Vereniging Het Spinozahuis, Paganinidreef 66, 2253 SK Voorschoten.