Zal Spinoza voorkomen in komende NTR/VPRO-serie De Gouden Eeuw?

Wat is in tijden van crisis mooier dan veel aandacht hebben voor onze Gouden Eeuw? Toen het zo erg goed ging met Nederland? Althans tot het rampjaar en de moord op de gebroeders De Witt in 1672, door de “Ultimi barbarorum” zoals Spinoza, naar we van Leibniz weten, de verantwoordelijken voor die moord omschreef. Daarna ging het bergafwaarts. Die Gouden Eeuw, zoals over de 17e eeuw in de 19e eeuw verzonnen werd, lijkt wel meer in de belangstelling dan ooit.

Van 11 oktober 2012 tot en met 5 mei 2013 zal Museum Boerhave de tentoonstelling brengen: Leydse weelde, Groene ontdekkingen in de Gouden Eeuw. [Zie hier]

Van 15 oktober 2012 tot en met 17 mei 2013 gaat in de Ritman Library te Amsterdam de tentoonstelling Alchemie aan de Amstel: Over Hermetische Geneeskunst in de Gouden Eeuw. Daarin zal ook materiaal te zien zijn van arts en alchemist Theodoor Kerckring, die bekend is als anatoom én als medeleerling van Benedictus de Spinoza aan de Latijnse school van Franciscus van den Enden, die later Kerckrings schoonvader zou worden. [Zie hier]

TV-serie De Gouden Eeuw
En op dinsdag 11 december zal de eerste aflevering van start gaan van weer een groot en prestigieus project waaraan op de geschiedenisafdeling van NTR en VPRO al bijna twee jaar wordt gewerkt: De Gouden Eeuw - om 20:30 uur op Nederland 2.
Hans Goedkoop, bekend als presentator van Andere Tijden zal in 13 afleveringen van 40 minuten op zoek gaan naar het historische én actuele verhaal van de Gouden Eeuw. Daarnaast zendt Z@PP de juniorversie Welkom in de Gouden Eeuw (NTR/VPRO) uit.

            

Tijdens de komende Nacht van de Geschiedenis, op 27 oktober 2012 voor de eerste maal te houden in het Rijksmuseum te Amsterdam, zal een preview van een aflevering van De Gouden Eeuw, n.l. over ‘Arm & Rijk’, getoond worden [zie hier].

De serie schijnt de ambitie te hebben om via vraagstellingen aan de 17e eeuw kwesties die in onze huidige wereld (weer of nog steeds) spelen aan de orde te stellen: globalisering, verstedelijking, immigratie, tolerantie, fundamentalisme, populisme, consumentisme, financiële crises, kenniseconomie, beurs en media hypes. Allemaal verschijnselen die toen voor het eerst opdoken of acuut werden. Hoe werd er in die tijd mee omgegaan en hoe doen we dat nu? En kunnen we van toen voor nu wat leren? 

De in 1609 opgerichte Beurs van Amsterdam zoals in 1653 geschilderd door Emanuel de Witte (1617-1692)Michiel de Ruyter, Vondel en Johan van Oldenbarnevelt zullen niet ontbreken. In de serie zien en horen we onder anderen schrijver Tom Lanoye, Mark Rutte, landschapsarchitect Adriaan Geuze, historicus Geert Mak en schrijfster Margriet de Moor e.a. [hier]

Gelijktijdig met de serie verschijnt een boek over De Gouden Eeuw van Hans Goedkoop en Kees Zandvliet. Daarnaast zullen er tentoonstellingen te zien zijn in het Amsterdam Museum en het Westfries Museum.

En Spinoza?
Valt er juist van Spinoza niet veel te leren over de genoemde vraagpunten? Zal hij dus uitgebreid aan de orde komen?

Dat is nog niet zeker, zo vernam ik van degene die de communicatie van het programma verzorgt: “Op dit moment zijn nog niet alle thema’s en hoofdpersonen uit de serie bekend en kan ik nog niet zeggen of Benedictus de Spinoza aan de orde komt in de reeks.”

Het kan toch niet zo zijn dat Spinoza in een serie over De Gouden Eeuw vergeten zou worden? Zoals ik in 2009 moest vaststellen dat het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw niet aan Spinoza deed? Daar kwam later enige verandering in [cf hier].

Laat de NTR/VPRO-serie De Gouden Eeuw Spinoza niet missen!

Er wordt al flink getwitterd over De Gouden Eeuw. Misschien moet er die richting op een kleine twitter-lobby opgezet worden? Wie begint?

Reacties

Tja, een serie over de Gouden Eeuw zonder Spinoza? Wees gerust, in de tentoonstelling is het prachtige portret van Spinoza te zien, een zeldzame kans. In het boek komt hij vanzelfsprekend aan de orde. In de serie? Vast wel.

@ Kees Zandvliet, coauteur van het begeleidende boek De Gouden Eeuw,
Dit stelt al enigszins gerust... hoewel... "vast wel"... wat tweetjes die kant op zal geen kwaad kunnen.

“Everyone knows of Rembrandt, Vermeer, Frans Hals, Jan Steen, Saenredam, Gerard Dou and many others, and Dutch masters from the Golden Age of the United Provinces are treasured in every international art gallery. That the seventeenth-century Republic also spawned great scientists, outstanding statesmen, remarkably successful merchants and fine seamen is also well known; but when we think of the Netherlands, even of the Netherlands of the Golden Age, we do not immediately think of philosophical achievements. Yet the Golden Age apparently offered fertile ground for the emergence of this remarkable Spinozan philosophy, as well as of a Rembrandt, a Johan de Witt, a Michiel Adriaansz de Ruyter, a Leeuwenhoek and a Boerhaave. And it is clear from recent research that the history of philosophy in the Dutch Republic is in fact of considerable importance.’
Citaat uit Wiep van Bunge, "Spinoza and the Golden Age of the Dutch Republic" in: The Low Countries
Lees verder (nog steeds de moeite waard):
http://www.dbnl.org/tekst/_low001199401_01/_low001199401_01_0008.php

Het spijt mij zeer: de bibliotheek in Wolfenbüttel heeft op het laatste moment de bruikleen van het portret van Spinozo ingetrokken. Nogal onbegrijpelijk en tegen de regels van wat normaal is in bruikleenverkeer. Het is niet anders. Spinoza krijgt vanzelfsprekend wel aandacht maar zijn portret zullen we missen.

Vanavond is de zesde aflevering van de serie De Gouden Eeuw. NTR en VPRO zijn dan op de helft van hun 'prestigieuze' project.
Maar inmiddels is duidelijk dat mijn hier geuite voorgevoel wordt bewaarheid.

Afgelopen vrijdag 11 januari 2013 stelde op de begeleidende facebook-pagina onder de naam "Benedictus de Spinoza" Linda Van Twist de vraag: "Wanneer komt u in de serie GE, aan bod meneer Spinoza?"
Zondag kwam daar namens de verantwoordelijken voor de productie dit antwoord uit zogenaamd uit de mond van Spinoza:
"Ach, mevrouw Van Twist, mijn volgster van het eerste uur, het is met mij als met mijn Godsbesef. In de serie mag mijn persoon dan (helaas) ontbreken, mijn geest is aanwezig in alle afleveringen. Kunt u iets met dit antwoord?"
Dit is wat je iemand op z'n VOC's afschepen noemt.
Mijn blog heeft niet mogen baten.

Worst die serie niet gemaakt door een meneer Goedkoop, die zelf zo graag in beeld verschijnt?