Spinoza in 'The Affective Turn'

Onder het flinke aantal ‘turns’ die sinds de 1990-iger jaren werden ‘ontdekt’ (zoals "the linguistic turn", de "biopolitical turn" e.a.), blaast ook de "affective turn” z’n partijtje mee. Het was Patricia Ticineto Clough die het beestje z’n naam gaf. In het boek dat ze samen met Jean Halley uitbracht, maar waarvan zij toch vooral de gangmaker was,

VoorkantPatricia Ticineto Clough, Jean Halley, The Affective Turn: Theorizing the Social [Duke University Press, 2007]

in dat boek dus, zag zij die ‘turn’ als een uiting van "a new configuration of bodies, technology, and matter instigating a shift in thought in critical theory" die aan de orde was bij veranderingen op economisch, politiek en cultureel vlak. De auteurs van het boek zagen “affectivity as a substrate of potential bodily responses, often autonomic responses, in excess of consciousness” (p. 2) Affecten dienen dan ook onderscheiden te worden van emoties, gevoelens of sentimenten en de aandacht gaat bijna volledig uit naar de sensatie-ervaringen en mogelijkheden van het lichaam. Men leest a.h.w. het lichaam...

                      

Clough had gemerkt dat de affecten steeds meer in de aandacht kwamen en bestudeerd werden. En dat niet alleen door de opkomst van de neurowetenschappen, maar ook op het terreinen van politiek, de economie en de cultuur. In sterke mate via Deleuze, maar ook via Antonio Negri en Michael Hardt, kwam in veel van die studies Spinoza aan bod. Er werd teruggegrepen op hoe Spinoza de emoties behandelde in zijn ethische en politieke theorie.

 

Je vindt dan ook in aardig wat boeken en artikelen die ‘the affective turn’ behandelen aandacht voor de manier waarop Spinoza in de delen 3 en 4 van de Ethica de affecten behandelde.

 

Naast fundamentele studies gaat het ook vooral om studies die naar directe toepasbaarheid zoeken voor management en ondernemen en - enigszins griezelig klinkt in mijn oren - dat ook bestudeerd worden de “affects in the domain of biopolitical control.” (p. 2)

 

Enfin, via dit blog, wil ik degenen die zoeken naar hoe Spinoza benut kan worden bij het ondernemen (zie dit blog) wellicht een en ander van hun gading vinden in de literatuur onder het label van The affective turn:  

Alexander Carnera, "The affective turn: The ambivalence of biopolitics within modern labour and management." In: Culture and Organization Vol. 18, No. 1, January 2012, 69–84 [PDF]

 

VoorkantPatricia Ticineto Clough, Jean Halley, The Affective Turn: Theorizing the Social. Duke University Press, 2007  Introduction PDF [books.google]

 

Athena Athanasiou, Pothiti Hantzaroula, Kostas Yannakopoulos, Introduction: Towards a New Epistemology: The “Affective Turn”. In: HISTOREIN / ιστορεßν, a review of the past and other stories,  VOLUME 8 [2008] [PDF]

 

Marguerite La Caze and Henry Martyn Lloyd, EDITORS’ INTRODUCTION: PHILOSOPHY AND THE ‘AFFECTIVE TURN’. PARRHESIA NUMBER 13 • 2011 • 1-13 [PDF]

Susan McManus (bio), Hope, Fear, and the Politics of Affective Agency. Theory & Event Volume 14, Issue 4, 2011 [hier]

                                                           * * *

De afbeelding van de 'denkende man' ontleende ik aan de "2012-13 Thinking Matters Course Catalog" van de Stanford University, waar ik op stuitte i.h.k. van het blog over de onspinozistische notie 'denkende materie'.

Uiteraard heb ik je nieuwe tweet gezien, Wim, maar daar ga ik niet meer op in.

Stan Verdult