Verhaal over Koerbagh, i.p.v. boekbespreking

Van Roelof van Gelder staat vandaag in de Boekenbijlage van NRC Handelsblad een paginagroot verhaal over Adriaan Koerbagh, n.a.v. de boeken van Bart Leeuwenburg (Het noodlot van een ketter. Adriaan Koerbagh (1633–1669), en Michiel Wielema's vertaling van Adriaan Koerbagh, A Light Shining in Dark Places, to Illuminate the Main Questions of Theology and Religion. Titel:
                         Een radicale volgeling van Spinoza

Een boekbespreking is het eigenlijk niet. Die komt slechts neer op deze zin: "Interessante biografie van de moedige vrijdenker Adriaan Koerbagh en een uitstekende vertaling van diens teksten." Verder wordt het Koerbagh-verhaal nog eens naverteld. Ja, misschien heeft het publiek meer daaraan dan aan een kritische bespreking van die boeken. Het is een goed en duidelijk verhaal geworden. Het artikel wordt geïllustreerd  met deze tekening uit 1767 van het Rasphuis aan de Heiligeweg 19 Amsterdam, gezien vanuit de Voetboogstraat.

Roelof van Gelder eindigt zijn stuk aldus: “Bij de presentatie van Het noodlot van een ketter riep de auteur op tot een spijtbetuiging van de stad Amsterdam, tot een standbeeld of het noemen van een straat of een plantsoen naar Koerbagh. Zo'n schuldbekentenis is onzin, maar een plaquette of een spreuk ter nagedachtenis van deze moedige, radicale denker, in de buurt van het voormalige tuchthuis, zou Amsterdam sieren.”

 

Een verwijzing naar de petitie kon er niet meer bij. Inderdaad, een spijtbetuiging, excuses hadden beter niet gevraagd kunnen worden. Maar een herinneringsplek is wel passend.

                                     Zie ook Facebook en Twitter 

Stan Verdult

Reacties

Dit aanzicht vanuit de Voetboogstraat op de prachtige poort van het rasphuis in de Heiligeweg is scherp in mijn geheugen gegrift omdat ik dagelijks (op werkdagen), ruim 10 jaren, die poort aanschouwde als ik met mijn fiets aan de achterzijde van de UBA de stalling inreed!
Ik ben het met je eens, Stan, dat Van Gelder niet zozeer een recensie schrift, als wel de lezer informeert over de inhoud van de boeken. Maar hij doet dat wel op fraaie en zeer toegankelijke wijze. Ik heb het aan twee puber-kleinkinderen ter lezing aanbevolen, die zo graag willen weten waar het met Spinoza allemaal om draait.

Hoewel het natuurlijk allemaal niet zoveel uitmaakt waar onze grote verlichtingsheld Adriaan Koerbagh precies overleed, schrijven zowel Ewoud Sanders als Bart Leeuwenburgh dat dit plaats vond in 't Willige Rasphuis en dat was toch echt gevestigd aan de toenmalige Ýgracht, de huidige Prins Hendrikkade 189.
Als je google afbeeldingen doet op 't willige rasphuis' zijn het de eerste twee afbeeldingen.
Volgens Leeuwenburgh heeft Koerbagh maar zeven weken vastgezeten op het Rasphuis aan de Heiligeweg en werd hij daarna overgeplaatst. Zie 'Het noodlot van een ketter' pagina 204-205.
Dus als er ergens een plaquette moet komen dan is het daar.

En de eerste van die twee afbeelding komt van dit blog.