Herman Melville (1819 - 1891) Spinosa: A lion in brain, in life a lamb

Herman MelvilleDeze typering van Spinoza stamt uit Melville’s boeklange gedicht Clarel: A Poem and Pilgrimage in the Holy Land (1876). Wij kennen Melville van Moby Dick of de walvis - het onheilsverhaal over de wraakzuchtige kapitein Ahab die zijn schip en bemanning te gronde richt in zijn jacht op de witte walvis die hem een been had afgebeten - en Billy Budd de zeeman dat pas tientallen jaren na zijn dood werd uitgegeven. Maar hij schreef ook dit uiterst lange gedicht Clarel dat in 1876 in twee delen verscheen. Het is met z’n vier delen, z’n 150 canto’s en bijna 18.000 regels het langste gedicht uit de Amerikaanse literatuur, langer ook dan de Illias, de Aeneis en Paradise Lost. Hij heeft er ruim twintig jaar aan gewerkt.

Het gedicht vertelt over de reis die een jonge theologiestudent,  Clarel, vol geloofstwijfels maakt naar Jerusalem en door het Heilig Land in de hoop z’n geloof te vernieuwen op de plaatsen waar Jezus geleerd en geleden had. Al zijn eigen geloofstwijfels, heel z’n innerlijk leven heeft Herman Melville erin uitgeschreven, heen en weer slingerend tussen geloof en twijfel. Ook Spinoza komt in Clarel voor en wel als een ‘visionair’ en met de typering als in de kop van dit blog opgenomen.

In Gethsemane ontmoet Clarel de tegenpolen Vine en Rolfe. Rolfe is protestant maar ook een religieuze scepticus die historische sporen zoekt om de vraag naar Christus’ goddelijkheid te beantwoorden. Vine is een kalme man wiens geloofsvoorbeeld Clarel hoopt te kunnen navolgen. Samen gaan ze op zoek naar belangrijke plekken in het Heilige Land, zoals naar de wildernis waar Johannes de Doper predikte, en naar Bethlehem. Onderweg ontmoeten ze Margoth, een afvallige joodse geoloog die spot met het geloof.

In Canto 22, Concerning Hebrews, worden Uriel Acosta, Heine en Moses Mendelssohn besproken, en dan, in de regels 107 – 130, komt Spinoza in beeld.

[…]

"But Margoth," in reminder here
Breathed Vine, as if while yet the ray
Lit Rolfe, to try his further cheer:
"But Margoth!"
                           "He, poor sheep astray,
The Levitic cipher quite erased,
On what vile pig-weed hath he grazed.
Not his Spinosa's starry brow
(A non-conformer, ye'll allow),
A lion in brain, in life a lamb,
Sinless recluse of Amsterdam;
Who, in the obscure and humble lane,
Such strangers seemed to entertain
As sat by tent beneath the tree
On Mamre's plain - mysterious three,
The informing guests of Abraham.
But no, it had butt ill beseemed
If God's own angels so could list
To visit one, Pan's Atheist.
That high intelligence but dreamed -
Above delusion's vulgar plain
Deluded still. The erring twain,
Spinosa and poor Margoth here,
Both Jews, which in dissent do vary:
In these what parted poles appear -
The blind man and the visionary."
   "And whose the eye that sees aright.
If any?" Clarel eager asked.

 

Bronnen  

VoorkantClarel bij books.google 

Over Clarel bij Wikipedia

Korte impressie Melville bij NRC

http://www.melville.org/

aldaar onder meer Contemporary Criticism and Reviews

Een blog-notitie die mij op het spoor van deze passage zette.

Reacties

'A lion in brain, in life a lamb': een prachtige en diepzinnige karakteristiek, die ik niet kende. Zou ik in m'n geheugen moeten kunnen prenten. Maar bij deze blog hoort ook wel een vermelding van hat artikel dat Alan Hart op mijn verzoek schreef over MELVILLE AND SPINOZA in de door mij geredigeerde periodiek STUDIA SPINOZANA, vol.v (1989)["Spinoza and Literature"], p. 43-52, waarin voornamelijk het in MOBY DICK verborgen Spinozisme aan de orde komt. Alan Hart publiceerde in 1983 (bij Brill) SPINOZA'S ETHICS. PART I AND II. A PLATONIC COMMENTARY. De inhoud van dit boek stond me niet zo aan. Met de schrijver heb ik nog enkele jaren een vriendschappelijke correspondentie gevoerd en hem ook een enkele keer ontmoet. Hij was bepaald een fan van Melville. Vandaar zijn bijdrage.

Wim.
Interessante aanvulling. Bedankt.

Volgens Helen A. Hauser zou Melville zijn kennis van Spinoza's filosofie hebben van de Engelse vertaling van Pierre Bayle's Historical and Critical Dictionary, dat hij meermalen las gedurende zijn schrijversleven. Hij las geen Frans of Duits, zodat hij nauwelijks toegang had tot veel origineel filosofisch werk. Dat schreef ze in een artikel "Spinozan Philosophy in Pierre" [In: American Literature. Vol. 49, No. 1 (Mar., 1977), pp. 49-56] waarin ze argumenten aandraagt dat het enigmatische personage Plotinus Plinlimmon in Melville’s boek Pierre, dat daarin een sleutelrol vervult, wel eens zou kunnen staan voor Spinoza. Het Pamphlet van Plinlimmon zou een redelijk accurate versie van de Ethica zijn.

Bayle is in ieder geval een 'mediator'. Wordt uitgebreid behandeld door Alan Hart.