Karl Lagerfeld’s Spinoza

Vandaag ontving ik de Duitse uitgave van Yirmiyahu Yovel: Spinoza. Das Abenteuer der Immanenz [Steidl Göttingen. ISBN 978-3-86930-469-4 - 552 Seiten]. Een mooi vormgegeven boek met linnen band en leeslint. Niet genaaid gebonden, maar wel met de pagina’s gelijmd aan een soepele rug, zodat het boek goed is open te slaan. Het heeft geen papieren, maar een plastic omslag.

Het eerste en meest opvallende is uiteraard de Spinoza-afbeelding op de cover. Toen ik op 12 juni het verschijnen van het boek bracht (later bleek dat het al uit was), verbaasde Wim Klever zich erover dat ik niets over de Spinoza-afbeelding had gezegd. Mij was uiteraard het onbekende portret ook opgevallen, maar ik speelde toen al met de gedachte het boek ooit aan te schaffen en hoopte er dan iets over te kunnen vinden.
Het cover-ontwerp moet in een laat stadium ontstaan zijn, want in de voorjaarsfolder staat het boek nog afgebeeld met het 'Wolfenbüttel-portret' in zwart-wit.

Nu lees ik in het colofon: “Einbandgestaltung und Vignette von Karl Lagerfeld.”

                                     Dé Karl Lagerfeld.

 

De wereldberoemde en enigszins excentrieke mode-ontwerper Karl Lagerfeld heeft iets met boeken. Bij Steidl, de uitgever van dit boek van Yovel, deed hij ook het ontwerp voor de zgn. “Edition 7L”, een twaalfdelige luxe reeks Nietzsche-boeken, waarover hij zei: Nietzsche’s Nietzsche will show the typeset writings along with all his hand-corrected manuscripts. It’s very easy to read if you understand this type of German…I would love to publish it in English, but it would take five to seven years to translate it.” [hier]

Ook heeft hij meermalen gezegd dat Spinoza zijn filosoof is. In een interview in 2010 met Bruce LaBruce, zegt hij: "but I am more a pupil of Spinoza."
Waarop de interviewer als laatste vraagt: "You mentioned Spinoza. Which thoughts of his particularly resonate for you?
Spinoza said, and I have to translate it into English, “Every decision is a final refusal.” I live with this." [hier]

Ditzelfde was ook al in een interview in der Zeit in 1996 langsgekomen: “LAGERFELD: Ich führe kein Tagebuch. Wissen Sie, wenn man weiß, daß man glücklich ist, ist man es ja schon nicht, weil dieser Moment sich nur einstellt, wenn man nicht daran denkt. Ich habe mich an mich gewöhnt. Mein Motor ist der Selbsterhaltungstrieb. Vielleicht ist die Maske zu meinem wahren Gesicht geworden. Man denkt sich etwas aus, und zum Schluß glaubt man selbst, was man sich in den Kopf geschrieben hat. Jede Entscheidung ist zugleich die Verweigerung aller anderen Möglichkeiten, sagt Spinoza. Man kann nicht alles haben. Il faut faire avec ce qu'il y a. Ich habe mich zu dem entschieden, was ich heute bin, whatever it means. Ich fürchte, im Grunde bin ich total banal.” [hier]

Kortom, dit is zijn enige Spinoza-quote

En in een lang interview in The Independent van november 2011 kunnen we lezen:
“He is happy to talk about the aforementioned Nietzsche project for 7L.
"I'm publishing 12 volumes because somebody sent me them. They found them in the middle of nowhere. It's all his work, with his personal remarks written in the margins and on the sleeve. But he's not my favourite. My favourite is Spinoza. Bon."  […]

"I always work at home in the morning," he says, illustrating his words as he speaks. "Here is my bed. It's not that big. And here I am. And around me there are books, books, books. I read 10 of them at the same time. My favourite, I have told you, is Spinoza but I have superficial books too, and magazines, I read all magazines, people magazines, fashion magazines. Stuff your brain. Stuff your brain with knowledge. I want to know everything. I want to see everything.” [hier]

Waar dit enige en zo vaak door Lagerfeld gebruikte citaat te vinden is, lees ik nergens; ik denk trouwens dat het niet te vinden is. Maar laten we het erop houden dat Spinoza het had kúnnen zeggen: immers, determinatio est negatio!

Video uit 2011 waarin hij zijn tijdelijke hoofdredacteurschap van Metro aankondigt en o.a. zegt: 'ik ben gevormd door de filosoof Spinoza'. [10 sept. 2013 gevonden in stukje met 7 video's over de modekeizer in De Standaard.be]

En nu heeft Karl Lagerfeld ons hiermee een fraai beeld van zijn en onze favoriete filosoof geschonken, dat wij gaarna aan de galerei Spinoza-illustraties toevoegen. [Ik heb het hem niet gevraagd en hoop maar dat hij het ermee eens is...]

Reacties

Wim,
Heb je dit niet gezien?
Je vroeg er eertijds naar en nu zeg je er niets van?

Heb jij een vermoeden waar Lagerfeld het "Spinozacitaat" dat hij telkens en telkens weer gebruikt, gelezen kan hebben?

Video uit 2001 toegevoegd waarin Lagerfeld zegt:
'ik ben gevormd door de filosoof Spinoza'.