Spinoza gezaaid, in de avondzon

Gisterenavond had ik een aardige ervaring in verband met Spinoza. Ik gaf een lezing over Spinoza in de kelder van boekhandel De Zon in Heerlen [cf. blog met aankondiging]. Of eigenlijk betrof het niet een lezing, niet een op papier uitgeschreven verhaal, maar een praatje bij een powerpointpresentatie, waardoor je niet op leestoon, maar veel ontspannener en losser spreekt. Wat ook weer makkelijker tot vragen tussendoor leidt, waardoor je wel het ‘risico’ loopt dat je niet alle voorbereide dia’s af kunt werken. Aan bijna een kwart kwam ik niet toe na zo’ 2¼ uur aan het woord te zijn geweest. Maar je kunt toch al niet de hele Spinoza in één avond recht doen – je kunt niet meer dan een eerste indruk geven. Wat je kunt bereiken is dat wellicht bij een enkeling de interesse wordt aangewakkerd om meer van Spinoza te weten te willen komen en aan zelfstudie te gaan beginnen.

De opkomst was boven verwachting. In de kelderruimte onder de boekwinkel zouden volgens de boekhandelaar zo’n 20 maximaal 22 mensen kunnen. Voor het weekend hadden zich slechts vijf mensen opgegeven, maar ik besloot het toch door te laten gaan. Ik had m’n zaakje immers voorbereid en zag er een mooie gelegenheid in te toetsen en te oefenen - je bent immers nooit te oud om te blijven ‘trainen’. En zie, inclusief de vijf mensen van de Spinoza Kring Limburg, die er tot mijn vreugde acte de présence gaven, waren er uiteindelijk 25 mensen aanwezig. De belangstelling was gezien de vragen en reacties groot.

Vooral opvallend vond ik de zeer actieve aanwezigheid van een jonge adolescente, die met haar moeder meegekomen was. Ze leek zeer leergierig, maakte ijverig aantekeningen en reageerde via haar lichaamstaal heel instemmend en alles opzuigend. Een lust voor het sprekersoog. En hoewel dat misschien een te gewaagd suggestief Nabokoviaans beeld is, de gedachte dat ik misschien een Spinozistisch zaadje geplant heb in een meisje, waar - wie weet - ooit een mooi boompje uit groeit in de vorm van een Spinoza-wetenschapper of schrijfster van een heel mooi boek over Spinoza – die fantasie versterkte de evaluatie dat het goed is zoiets te doen. Ik kan aan de hand van deze ervaring de reeks dia’s nazien en enigszins herzien om er wellicht nog eens mee de Limburgse boer op te gaan.

Reacties

Ja, "Vladimir", mij is haar aanwezigheid ook niet ontgaan, hetgeen in dat gemengde gezelschap geen wonder is, gezien mijn/onze leeftijd. Doordat Ik op de achterste rij zat moest ik het stellen met het aanzicht van haar opgestoken haar, slanke hals, meisjesschouders in trui boven een houten stoelleuning. Dankzij jouw PPpresentatie en goed verhaal heb ik mij verder niet door haar presentie laten afleiden. Ze zou zomaar Ulrike (von Levetzow) kunnen heten, die met haar moeder opduikt in het blikveld van de oudere Johan Wolfgang von G. Hij schrijft dan naar aanleiding van zijn wanhopig gebroken hart de Marienbader Elegie. Ach, de geschiedenis onthoudt ons helaas zelfs ook maar een snipper van het mogelijk hartzeer van Bento Despinoza. Onze Bento bereikte lang niet de leeftijd waarop deze hartstocht ons kan overvallen. Naar ik begrijp vult Martin Skogsbeck iets van deze lacune voor je in. Ik deel je interesse voor deze thematiek en las een aardig boek van Martin Walser met de titel "Een liefhebbende man" over Ulrike en Goethe.
Ik ga op zoek naar "Spinoza in love". Overigens mijn complimenten voor je presentatie en oefen en smeer je stembanden een beetje.

Ja, de 19-jarige Ulrike, inspireerde Goethe tot de Marienbader Elegie (1823). Over een andere liefde van Goethe gaat een volgend blog.