Spinoza had inderdaad geen weelde te delen

Het blijkt nog altijd mogelijk dat Spinoza volkomen wordt genegeerd, zelfs in een boek dat zo uitdrukkelijk over de XVIIe eeuw handelt, van een schrijfster die eerder al zoveel schreef over de de opkomst van de nieuwe wetenschappen en over de Royal Society, over Huygens.

Het boek is net uit. In de boekhandel zien liggen en uiteraard belangstellend ingekeken. Iemand die met Spinoza bezig is kijkt breder, in ieder geval naar allerlei uit de XVIIe eeuw. Van dit nieuwe boek lag een flink stapeltje bij de boekhandel

Lisa Jardine, Gedeelde weelde. Hoe de Zeventiende-eeuwse cultuur van de Lage Landen Engeland veroverde en veranderde. (Oorspr. Going Dutch). De Arbeiderspers, Amsterdam 2008.

Een boek van de ´vooraanstaande Engelse historica´ over de vrijage in de Gouden Eeuw tussen Engeland en de Lage Landen - de contacten, gedeelde belangen en verbintenissen op het vlak van wetenschap, literatuur en de kunsten, leidend tot wederzijdse culturele assimilatie. Aldus de uitgever.

In het boek niets over Spinoza. Alsof Oldenburg, de eerste wetenschappelijk secretaris van de Royal Academy niet uitgebreid gecorrespondeerd heeft met Spinoza en deze, via Oldenburg niet met Robert Boyle gedachten over scheikundige experimenten heeft uitgewisseld. 

In de biobliografie een lange lijst boeken en artikelen van Jonathan Israel, maar niet diens Radical Enlightenment en niet Enlightenment Contested. Zo blijven deze aspecten en de betekenis van Spinoza buiten beeld.

Going Dutch: How England Plundered Holland's Glory

Lisa Jardine (1944) is hoogleraar aan de Universiteit van Londen. Ze schrijft veelvuldig kritieken in dagbladen en tijdschriften en heeft talloze boeken op haar naam staan over (cultuur)historische onderwerpen, zoals het humanisme en Erasmus, en over prins Willem van Oranje, en biografieën over de architect sir Christopher Wren en de natuuronderzoeker Robert Hooke.

Ingenious Pursuits

Zij schreef onder meer

Ingenious Pursuits: Building the Scientific Revolution (New York: Doubleday, 1999),   

The Awful End of Prince William the Silent, over de grote indruk die de politieke moord op de stichter van de Nederlandse Republiek in andere landen maakte.
 

 

Na de Britse historicus Jonathan Israel (Institute for Advanced Study, Princeton, vs) wordt zij komend najaar de vijfde gerenommeerde buitenlandse onderzoeker die als fellow verbonden is aan de Koninklijke Bibliotheek. Het KB-fellowship is ingesteld in samenwerking met het Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences (NIAS) in Wasse-naar om de aandacht te vestigen op de mogelijkheden voor onderzoek die de collectives van de KB bieden. Peter Burke, Emmanuel Le Roy Ladurie en Robert Darnton gingen Jonathan Israel als KB-fellow voor. In 2008 vervult Lisa Jardine het fellowship.

Op die website verder: "Lisa Jardine combineert een wetenschappelijke carrière met een actief publiek optreden in de Engelse media. Ze is hoogleraar Renaissance Studies aan de Queen Mary Universiteit van Londen en directeur van het vernieuwende AHRC Research Centre for Editing Lives and Letters, waarin archiefonderzoek en nieuwe technologie samenkomen. Zij heeft zich verdiept in de intellectuele geschiedenis van de Renaissance en vroeg-moderne cultuurgeschiedenis. In 1976 werd ze als eerste vrouwelijke fellow verkozen bij Jesus College in Cambridge en ze is Honorary Fellow van King’s College aan dezelfde universiteit. Jardine publiceerde eerder over Erasmus, Sir Francis Bacon, Sir Christopher Wren, Robert Hooke, de opkomst van de wetenschap in Europa en feministische kritiek op Shakespeare. Momenteel werkt ze aan een studie over de getalenteerde familie Huygens en de wederzijdse beinvloeding van Engeland en Nederland in de zeventiende eeuw, getiteld Going Dutch. Deze verschijnt volgend jaar in een Nederlandse versie bij de Arbeiderspers. Tijdens haar onderzoeksperiode bij de Koninklijke Bibliotheek zal ze met name gebruik maken van de uitzonderlijke Huygens-collectie."

Laten we hopen dat ze tijdens haar kwartaal aan de Koninklijke Bibliotheek een en ander opsteekt over Spinoza en over diens wetenschappelijke interesse en bijdragen in een volgend boek iets weet mee te nemen.

 

 

Reacties

Beste Stan,
N.a.v. je beschouwing over Lisa Jardine's "Gedeelde weelde" wil ik ten eerste opmerken dat de secretaris van de Royal Society in de zestiger jaren van de 17e eeuw niet 'Oldendorf' maar 'Oldenburg' heet.
Ten tweede: ik heb het boek niet in handen gehad maar wel een Volkskrant-interview (28-6-08) met haar gelezen, waarin zij wel degelijk de rol van Spinoza aanstipt. Verder zegt zij daarin "De Engelse filosoof John Locke, eenv an de grondleggers van het liberalisme, heeft zelf gezegd dat hij zijn ideeen nooit zo had kunnen ontwikkelen als hij niet een tijdje in de Republiek had gewoond". Deze uitspraak was voor mij aanleiding om contact met haar te zoeken. In een mail heb ik haar naar de vindplaats van die uitspraak gevraagd. Dat zou voor mij erg interessant zijn omdat ik namelijk onderzoek doe naar de invloed van Spinoza op Locke, die zeer groot blijkt te zijn. Inmiddels heb ik een veertigtal crypto-citaten uit Spinoza in het werk vgan Locke ontdekt. - Het antwoord heb ik nog niet ontvangen. Ik vind het trouwens een goede zaak dat zij in de Koninklijke Bibliotheek onderzoek komt doen naar Christiaan Huygens, een centrale figuur in de 17e eeuwse republiek der letteren, met wien Spinoza veel contacten n heeft gehad en die zelf de nodig invloed van hem heeft ondergaan. Ik zou me maar op haar werkbezoek verheugen!

Dat van Oldenburg wist ik uiteraard. Gek, maar vanmorgen speelde al door me heen: "Ik heb toch geen Oldendorf getypt?" (een kennis van me), maar wierp die gedachte zonder te checken van me af. De waarschuwing van mijn on/onderbewuste sloeg ik dus in de wind. En nu word ik terecht op m'n vingers getikt. Ik ga het in het blog zelf nog wel even veranderen.
Ik heb dat boek van Lisa Jardine alleen maar in de winkel bekeken, maar doordat ik Spinoza niet in de index zag en de boeken van Israel die ik noemde, miste, wist ik genoeg om dit mopperblog te maken.
Nu ga ik op zoek naar dat Volkskrantartikel. Bedankt voor de tip. Als dat aanleiding geeft tot meer rectificatie dan jij hier al doet, dan kom ik er op terug.