Spinoza-plaquette van Japanse makelij

In de zomer die ook enigszins komkommertijd is, zal ik een enkele maal met iets aan Spinozana komen die ik bij mijn web-speurtochten tegenkwam en die zijn blijven liggen. Vandaag deze Plaquette van Spinoza die te vinden is op Museumkennis.nl

Museumkennis.nl geeft de volgende nadere gegevens 

datering:  eind 18e eeuw;  
materiaal:  Koper ; lakwerk 
afmetingen:  H 14.5 cm ; B 9 cm  
verwerving: 1952 JAPAN aankoop  
geografische herkomst:  Japan  
culturele herkomst: Japans
bezit: Rijksmuseum voor Volkenkunde (door mij toegevoegd) 

Een gelakte koperen plaquette met een voorstelling van de Hollandse filosoof Benito d'Espinosa (Spinoza, 1632-1677) in goudlak tegen een zwarte achtergrond. De naam is in goudlak langs de bovenrand geschreven als 'Benoit Spinosa'. Aan de achterzijde staat de tekst 'Benoit Spinosa Né à Amsterdam., l'an 1632. Mort le 21. Février 1677 agé de 44 ans.' De plaquette is voorzien van een oogje om hem aan op te hangen.

Ovalen plaquettes met portretten van beroemde figuren uit de Europese geschiedenis werden in Japan speciaal voor de export gemaakt. Hollandse kooplieden op Deshima gaven hiertoe opdracht aan gespecialiseerde lakateliers. Van Johan Frederik baron van Reede tot de Parkeler, die van 1786 tot 1790 opperhoofd van Deshima was, is bekend dat hij een grote bestelling plaatste voor plaquettes. De lakmeesters gebruikten als voorbeeld westerse kopergravures of boekillustraties. De Europese opdrachtgevers stelden die ter beschikking. Zo zijn enkele plaquettes terug te voeren op de illustraties van een Frans boek: L'Europe illustré, uitgegeven door Dreux de Radier.

Van Museumkennis.nl

Zie ook diverse pagina's over de Verlichting