Wenzel Pobuda (1797-1847) maakte staalgravure van Spinoza

Er is nergens op internet een korte biografie van Pobuda te vinden. Hier en daar zijn wat gegevens bijeen te sprokkelen. Hij was koperplaat- en staalgraveur en lithograaf, en wel vooral van landkaarten en stadsplattegronden, waarvan hij er flink wat gemaakt heeft, b.v. van Berlijn (1837), Stuttgart, Amsterdam (zie onder), Zuid-Amerika (ca 1840), Madrid (1844).

Hij werkte in Duitsland - de taal op zijn kaarten is Duits. Ook het bijschrift op onderstaande Spinoza-gravure is Duits. Bij sommige gravures staat vermeld "Pobuda, Rees et Comp."  Zie b.v. op de lithografie van de zangeres Maria Garcia Malibran (onder):
Dit betreft het “Lithographischer Drucker und Verlag” te München, een kleine gespecialiseerde drukkerij, waarvan Wenzel Pobuda en J. Rees de leiding hadden [info van hier].
Heel voorzichtig opper ik de mogelijkheid dat hij oorspronkelijk uit Bohemen afkomstig zou kunnen zijn. Dit daar een Wenzel Pobuda uit Rožmital (Rosenthal, stad in Okres Pøíbram, in Tsjechië) op 21 september 1896 deelnam in het verkrijgen van een concessie voor een lokale spoorweg - wellicht een zoon of kleinzoon of ander familielid? [de.wiki] En inderdaad tref ik aan op de website van de Katalog der Deutschen Nationalbibliothek dat hij geboren is in Bohemen en werkzaam was in Stuttgart [cf].

Zie zijn werk op Worldcat.org. Als sterfdatum kom je ook 1833 tegen, maar die lijkt me niet erg waarschijnlijk, gezien de data van diverse van zijn litho’s. Hij maakte ook ander werk, zoals tekeningen bij werk van William Shakespeare, en portretten. Hij maakte ook deze staalgravure van Spinoza:


Collectie Duijvestein, B. SPINOZA, Staalgravure van W. Pobuda, 16 x 11 cm
                                              op wiki.toenleidschendam-voorburg.nl

                [deel van de gravure - gebruikt op deze cover]

Ander werk van Pobuda

  
Portret van Alois Blumauer       Bij Shakespeare: Wie es euch gefällt

                        
Me. Malibran Garcia - Lith. Anstalt von Pobuda, Rees et Comp *)

Zo verscheen in het Zürcherisches Wochen-Blatt, Volume 33, 1836, p. 335 onder ”Werke zum Selbstunterricht für und zu Prämien geeignet”: Hoffmann, R. Fr. Bolir, Allgemeiner Atlas über alle Theile der Erde für Schulen und zum Selbstunterricht. Gestochen von W. Pobuda und I. Rees. Dritte Auflage 20 illuminirte Karten mit 16 gedruckten Erläuterungsblättern, also zusammen 36 Blätter in Quer Folio 4fl [cf books.google]

                                             * * *

Ik weet nu ook (bijna zeker) dat Wenzel Pobuda de maker moet zijn van onderstaande afbeelding, waarover ik op 22 sept. 2011 een blog had: "Wie weet iets meer van deze 'Spinoza'-tekening?" (Waarop ik uiteraard geen reactie kreeg). Het is een anders uitgevallen afdruk, maar - gezien de verschillen in het gezicht - wellicht een variant van bovenstaande gravure. De verdere overeenkomsten zijn treffend, zodat het 'een Pobuda' genoemd kan worden.  

Aanvulling 3 juni 2015

*) Koning Willem III kreeg wellicht, zij het kort, zangles van de boven afgebeelde zangeres Maria Malibran-Garcia. Ter ere van haar stelde hij bijna een halve eeuw later een medaille in: de Maria Malibran-penning, bestemd voor talentvolle Nederlanbdse zangeressen.
Cf. Dik van der Meulen, Koning Willem III, 1817-1890. Boom, Amsterdam, 2013, p. 47-48