Spinoza op schilderijen, etsen, gravures, illustraties

               

Staalgravure van J.H. Rennefeld (1832–77), naar een verdwenen schilderij (ca. 1865) van Maurits Leon (1838–65), getiteld 'Spinoza voor zijne regters', ook wel geïnterpreteerd als: 'Spinoza discussiërend met de rabbijen'. De scène stelt Spinoza voor ten overstaan van de bestuurders van de Amsterdamse joodse gemeente, die hem willen verbannen. (privébezit  Adri K. Offenberg die een aardig artikel schreef over zijn speurtocht om meer over deze staalgravure te weten te komen - zie dit blog.

De Deense schilder Valdemar Neiiendam (1870-1956) schilderde zeven scènes uit het leven van Niels Stensen. Hier “Steno besøger Spinoza i Rijnsburg”, dateret 1918..." - "Steno bezoekt Spinoza in Rijnsburg" gedateerd 1918, op een onbekende plek, vormgegeven als zwart-wit foto. Niels Stensen kende de filosoof Benedictus (voorheen Baruch) Spinoza goed. Eerder werd aangenomen dat hij hem tijdens zijn studie in Leiden opzocht in het dorp Rijsburg. Het was echter Spinoza, die naar Leiden reisde om er Niels Stensen's ontledingen bij te wonen. Niels Stensen studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Leiden van 1660 tot 1663. P. Totaro heeft onlangs geschreven over de relatie tussen de twee. (Zie dit blog) Later ontving ik van de eigenaar deze kleurenfoto van het schilderij:

                                                     * * *

Samuel Hirszenberg (1865 – 1908) maakte twee schilderijen met Spinoza: een vroeg werk in 1888 dat geïnspireerd zou zijn op werk van de Pools-joodse schilder Maurycy Gottlieb, werd het symbolische schilderij Uriel Acosta i Spinoza (Uriel d’Acosta en Spinoza als 7-jarig kind).

           Samuel Hirszenberg, Uriel Acosta i Spinoza 

En een van z’n laatste werken dat ontstond in 1907, het jaar waarin hij naar Palestina trok, ik neem aan dat hij het nog in Polen maakte: Spinoza wyklêty (geëxcommuniceerde Spinoza):

 

    [Op dit blog méér]

                                                    * * *  

Foto van de ets van Spinoza door Heinrich Gottselig (1884 – 1935) op het frontispice van God – Wereld – Leven van de Societas Spinozana (1935). Op dit blog méér over deze Duitse schilder van landschappen en etser en graveur van portretten. 

                                                 _ _ _ _ _

Spinoza-illustratie van de Pool Michael Szyksznian [cf. blog

                                                 _ _ _ _ _ 


Illustratie, in 2012 gemaakt door de ontwerper Karl Lagerfeld voor de cover van het boek van Yirmiyahu Yovel: Spinoza. Das Abenteuer der Immanenz [Steidl, Göttingen, 2012] - zie hier iets groter en méér info op dit blog.

                                                 _ _ _ _ _

Méér over dit schilderij van Joaquín Sorolla y Bastida (1863-1923) in dit blog

                                                 _ _ _ _ _

Tekening vn H. F. Hallett voor zjn boek Benedict de Spinoza. The Elements of His Philosophy [University of London, Athlone Press, 1957]  [cf. blog]. Hallett was ook de maker van deze illustratie [cf.]:

 

                                                 _ _ _ _ _

 

Spinoza-houtgravure van Peter Reddick (1924 – 2010) voor de herziene herdruk in 1967 van het Penguin/Pelican-boek over Spinoza van Stuart Hampshire. Méér op dit blog.

                                               - - - - -


              [meer over dit 1000-gulden-Spinoza-portret in dit blog]

Spinoza naar diens portret op het 1000 guldenbiljet in 2011 gebrandschilderd op drie glasplaatjes door glasvormgever Rianne Willemsen [prototype, zie dit blog]

                                                _ _ _ _


Lino van Spinoza "met onscherpe gutsen gemaakt" door Lotte Egtberts, studente aan de HKU en Spinozist [zie dit blog]

Van haar is ook dit "Spinoza'tje met ecoline en inkt" van 18 febr. 2013 [zie dit blog]

                                              _ _ _ _ _ 

                    
                                         Pentekening van Spinoza (detail
                                van de volgende gravure van Johan Faber)


Pentekening van Benedictus de Spinoza door Johan Faber, 1692, naar het Opera Posthuma-portret [zie méér in dit blog]


                                                     _ _ _

Deze kopergravure was afgedrukt naast het titelblad in B.v.S. Sittenlehre widerleget von dem berühmten Weltweisen unserer Zeit Herrn Christian Wolf. Frankfurt und Leipzig, 1744. De kopergravure is toegeschreven aan Johann Georg Wolfgang [cf. blog]  

                                                   _ _ _

Voor de tweede uitgave (Breslau, G. Löwe, 1789) van Friedrich Heinrich Jacobi‘s Ueber die Lehre des Spinoza in Briefen an den Herrn Moses Mendelssoh, maakte de graveur Ernst Carl Gottlieb Thelott (1760-1834) twee gravures: een portret van Benedictus de Spinoza en een dubbelportret van Mendelssohn en Lessing. Mij interesseert uiteraard vooral dat van Spinoza. Ik heb het 'medaillon' vrij gemaakt uit de donkere omgeving. [Zie hier méér]       

                                                _ _ _ _ _      

 

De Duitse graficus, schilder en schrijver Karl Bauer (1868 - 1942) maakte op verzoek van Ernst Altkirch in 1909 deze lithografie van Spinoza (45 x 43). Altkirch publiceerde het fraaie portret in zijn boek Spinoza im Porträt (1913). [Hier méér over Karl Bauer] 

 
       [zie méér in dit blog]


En dit schilderij maakte Karl Bauer voor het Münchense weektijdschrift Jugend waarin het in 1932 op de titelpagina van aflevering 37 werd opgenomen. [Cf méér info in dit blog]

                                                   _ _ _

        
         Maker van deze Spinoza-tekening is mij onbekend [cf. blog]

 

                                                   _ _ __ 

Spinoza-portret van Konrad Immanuel Böhringer (1863 - 1940) [cf. blog

 

                                                      _ _ _ _ _

Portret van Spinoza in 1932 getekend door Max Busyn (1899 – 1976); Courtesy of the Leo Baeck Institute

     Spinoza-portret uit 1932 van Max Busyn (1899 – 1976) [zie blog]

                                             [Courtesy of the Leo Baeck Institute]

                                                    _ _ _ _ _

Olieverfschilderij van Franz Wulfhagen (1624 - 1670) uit 1664 dat Spinoza zou voorstellen. Altkirch neemt het aan, maar nam het op onder "Die zweifelhaften und falschen Bildnisse". Ekkart omschrijft het als "Portret van een onbekende", en vermoedt dat een tevoren overleden stadgenoot van de schilder in Bremen werd afgebeeld.

Onderstaand een houtsnede naar dit schilderij, gemaakt door G. Kühn (of naar een tekening van hem), afgedrukt in het Tijdschrift Freya. Illustrierte Blätter für die gebildete Welt. Verlag von Krais und Hoffmann, Stuttgart, 1865. Daarbij werd het onderschrift gegeven: "B. Benedict Spinoza".

            

                                                     _ _ _ _ _

              

Spinoza: To perfect the understanding is nothing else but to understand God
Mosaics in the Main Reading Room of James Harmon Hoose Library of Philosophy (1929, Los Angeles, The University of Southern California, Mudd Hall of Philosophy; mosaics, except unidentified two, designed by Ralph Carlin Flewelling, subject matter and inscriptions suggested by Ralph Tyler Flewelling, 1871-1960) (van hier)

                                                      _ _ _

crayon-gravure van Spinoza in 1761-62 vervaardigd door Jean Charles François [zie dit blog voor méér]

                                                      _ _ _ _


Spinoza ets van kunstenares Hadewijch Ouwendijk, bestemd voor het Filosofenpad bij de ISVW te Leusden, geopend op zondag 22 juni 2014 [cf. blog met meer informatie]

                                                      _ _ _ _  

             Spinoza-tekening van Christel Verstreken [cf. blog]  

                                                      _ _ _ _  


In 1956 schetste Picasso dit Spinoza-portretje voor de cover van het boek van de Franse filosoof Jean-Toussaint Desanti (1914-2002), Introduction à l'histoire de la philosophie (1956). Zoals op dit blog te zien is werd het door de coverdesigner aangepast.

                                                      _ _ _ _

            

Tekening van Spinoza, gemaakt door Sergio Kon voor de cover en op het frontspice van Spinoza, Obra Completa van Braziliaanse uitgeverij Perspectiva, 2015. [Cf. blog]

                                                  _ _ _ _

Roi Alter, An approximate portrait of Baruch Spinoza with contempt, 2014, Industrial paint on wood, 25x22cm.
© Roi Alter & gallery JOEY RAMONE
[cf. blog

                                                       _ _ _ _  


LAPIN Lev (Leo) Pavlovich, Spinoza, 1930's [Paper, linocut. 227õ200 (130õ130). V. Gevorkyan`s Collection] - zie meer informatie op dit blog.

                                                 _ _ _ _ _

Laszlo Meitner (1900 – 1968) maakte in 1952 voor de serie "Great Ideas of Western Man"  van de Container Corporation of America deze afbeelding [cf. blog

                                                  _ _ _ _ _ 

Olieverfschilderij dat Richard Lindner (1901 - 1978) in 1956 van Benedict Spinoza maakte voor de serie "Great Ideas of Western Man" van de Container Corporation of America. [Cf. méér]

                                                _ _ _ _ _  

Dit Spinoza-schilderij stond tot medio 2008 als ‘anonymous’ in de Foundation van de Universiteit Complutense Madrid vermeld werd (zie dit blog van 19 aug. 2008) door Julia Iringoyen  toegeschreven aan de Spaanse schilder Joaquin Sorolla.  

                                                _ _ _ _ _

                         

Spinoza-grafiek van Petrus Johannes Arendzen (1846-1932) uit  1883; grafiek op papier [zie blog]

                                                 _ _ _ _ _

 

Spinoza-gravure door Johann Heinrich Lips uit 1802 of 1803 [Hoogte 19.8 - Breedte 13.2 cm] [zie dit blog met méér informatie; en dit blog met zelfs nóg meer]

                                                 _ _ _ _ _


Spinoza-portret door kunstuitgever V. A. Heck (1842 - 1905) uitgegeven. De tekenaar of graveur van dit portret had zich duidelijk laten inspireren door het portret dat Heinrich E. G. Paulus (1761- 1851) in 1802 of 1803 door Johann Heinrich Lips (1758 - 1817) had laten maken. Het zal tussen ca. 1880 en ca. 1900 op de markt zijn gebracht. [Zie dit blog]

 

                                                    - - - - -

     litho gemaakt door M.S. Lowe [Berlijn, na 1803] - [cf. blog]

 

                                                 _ _ _ _ _

Spinoza-grafiek anoniem, tussen 1850-1879, afgedrukt in: Algemeene Geschiedenis des Vaderlands door dr. J.P. Arend (zoals voortgezet door dr. J. van Vloten), Vierde deel, Tweede stuk, tegenover pagina 1099, 1879, 21 x 16 cm [ondermeer hier gezien]

                                                 _ _ _ _ _